Зун кIулссияв?

Зун кIулссияв?
  • Ислам тIисса мукъул ца агьаммур мяъна – «Аллагьнайн ﷻ мютIи шаву», – тIиссар.
  • Аллагьнал дуссар 99 Бюхттулсса ЦIа, гьарцаннулгу личIи-личIисса мяъна дусса.
  • «Алгебра» тIисса махъ хьуссар аьрабрайсса «аль-джабр» тIисса, бусурманнал аьлимтуращал Европанавун бувкIсса мукъуя.
  • ХIакьину щала дунияллий ишла бувайсса цифрарду сакин бувссар бусурманнал аьлимтурал. «Цифра» тIисса махъ цуппагу хьуссар аьрабрайсса «сифр» тIисса мукъуя, мунил мяънагу – «ноль».
  • ХIакьинусса кьини яла чIявуми бусурман бусса хIукумат хъанахъиссар Индонезия. Ганил хъирив Пакистан, Индия ва Бангладеш.
  • Дунияллий чIявуми бусурман аьжамталли (аьраб бакъами), аьраб дахьва 15% хъанахъиссар.
  • ЦIанасса заманнай сайки гьарца билаятрай бусурман ялапар хъанай буссар.
  • Дунияллий цалчинми фармацевтикалул саняткартал бувкссар Исламрал хIукуматирттава.
  • ЖугьутIиял ва христианнал диндалувусса циняв идавстал Исламравугу кьамулссар, цаннайннагу инкаршиву къадувайссар.
  • Гьарца шинал Маккалив ХIаж буван бучIайссар 2,5 миллиондалийн бивсса бусурман.
  • Бусурманнал календарь 10 гьантлул кутIассар Григориан календарьданияр. Мунийн «Гьижралул календарь» учайссар, МухIаммад Идавс ﷺ Маккалия Мадиналив ивзсса (Гьижра бувсса) чIумуя шинмай байбишин бувнутIий.
  • Жула диндалуву дуссар кIира Хъун Байран – Зумаритавал кьини (Эд аль-ФитIр) ва Кьурбан-байран (Эд аль-АдхIа).
  • Адам идавсия байбивхьуну МухIаммад Идавсин ﷺ бияннин Аллагьнал ﷻ гьан бувссар 124000 идавс. Кьуръандалуву миннавасса 25-ннал цIарду кIицI ларгун дуссар.
  • Дунияллийсса циняв бусурманнайн ца мукъуйну «уммат» (ягу «умма») учайссар. Жува циняв МухIаммад Идавсил ﷺ умматру.

 

ХIадур бувссар Ю. Оьмаровлул

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Пикрирдал бакIщаращи

ДакI ва пикрирду аьркин бакъамуния дуруччиншиврул, буруччин аьркинссар чурххал базурду: яру, вичIив, маз, кару, ччанну.   ДакIнивун щугълурду буххайссар мукьва ххуллувух. Цалчинмур – нафсирал гьавасру. Масала, кIирисса кьини зума дургьусса инсаннан дяркъусса щин ккаккарча, му чIумал...