«Багъишла ува...»

«Багъишла ува...»

«Багъишла ува...»

Чупалав, яннагу ларххун, ччатIул парчлуйнгу кьацIа тIий, кьатIувай увккуна. Ганал ппу тракторданий лавгун ия.

 

Къатлул мурцIниха, леххан ччай, леххан къахъанахъисса кунма, чIев-чIевгу тIий, хъаругу палцIа тIий, ццахханну дагьсса аьнакIул оьрчIру бувккуна. Гайннуйн къюрмав ччиту ххявхсса ххай, бавкку-шавккусса щяпагу щяту гьаз бувну, Чупалав мурцIнихун левчуна.

Юх, га къюрмав бакъая. Га бия, ччитул оьрчIал магъру кунмасса хIаллурдугу бакIрая зурчIай тIисса, чIаххурал чIивитIу. Цуппагу бия, хъягу хъяй, аьнакIул оьрчIал хъирив багьлай, гайннуйх чартту бишлай.

– ВацIанакул му чару экъибута! – сситтуй увкуна Чупалавл.

– Нания вийх бишлай бакъара.

– Туну ттуйхгу бишлан ччай бурав? – Чупалав душничIан авчуна.

– Вин ци бур? – увкуна чивитIул, махъунмайгу хъанай. – Вайния зул аьнакIул оьрчIру бакъар.

– Жул бакъахьурча, чIаххурал бухьуви.

– Дадай!.. – тIий, цийнна ка щуннинма аьтун бивкIуна душ.

– Гьу, хIаз хъанай бурив? – увкуна Чупалавл, душнил хIаллугу кIункIу бувну. – Гайгу сагъссархха. Гайннунгу цIун бикIайссар.

– Дадай!.. – вев куна душнил цищава шайкун.

Душнил леххаврил чIуний ганил нину кьатIув дурккуна.

– Ва оьрчI ттуйн иллай ур! – тIий, аьрза буллан бивкIуна га, чIугу хъиннува лахъ буллай.

Ци банссия, Чупалавнгу ганил хIаллу итабакьин багьуна. Душнил нину, ссигу бивзун, цачIанна дарчукун, га ци зунссарив къакIулну ливчIуна. Лихъан къабучIия. Лихъарча, нитти-буттахь бусанссия, къалмакъал гьаз хьунссия. Га вас-ццахливу Чупалавн дакIнин багьуна, цащава пинжан гъавгъукун, мяммал дада къадяъваншиврул, буттал увкусса махъру.

– Багъишла ува, – увкуна Чупалавл, бакIгу хьхьичIун дуртун. – Ва бия аьнакIул оьрчIайх чартту бишлай. Язугъ хьуну, тай пакьиртал ххассал буллай уссиявча...

– Ва жуна маччасса оьрчIрихха, – увкуна ниттил, цила аьтисса душгу ка дургьуну шаппай буцлай. – Цувагу, чIивинугу, цуксса мяърипат дусса ур! Багъишла увагума увкунни. Ва жул душ инагу ва цалсса багъишла бува, ххирама. Ххишала ванилгу чартту къабишлантIиссар.

«Багъишла ува...» – увкуна Чупалавл цахьва цала. – «Багъишла ува...» – вайнна винма учингу бигьасса, гьарца задраяргу гуж бусса махъру...»

 

Н. Юсупов

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...