СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ттул нину ва бутта 5-6 шинал хьхьичI дунияллия лавгунни. На гай тачIав личIину ххари къабувайссия, чIявуну мютIи акъа, вичIи къадихьлай икIайссияв. Гай ттуяту рязину бакъая. Утти, шинну ларгун махъ ттун дахьва бувчIунни нитти-буттал кьадру, гайннал хьхьичIсса ттула аьй чIалан диркIунни. ХьунтIиссарив ттуща гайннал хьхьичIсса аьй марцI дуван, Кьиямасса кьинилул танмихIрая ххассал хьун?

Мукунсса суалданун жаваб дуллай имам Нававил «Фатава» тIисса луттираву чивчуну бур: «Кьиямасса кьини ниттил ва буттал цала оьрчIал чулухуннайсса тIалавшиннардая тIурча, ми лахъан цукунчIав къашайссар. Амма цалва бувмуния пашман хьуманал чIявуну дуаь дуллай, Аллагьнахь ﷻ гайннал бунагьру багъишла битаву чIа тIун, каши духьурча, гайннал цIанияту цадакьа буллан, гайннан ххирану бивкIминнаха хIурмат буллан, гайннал гъанмаччаминнащалсса дахIаву цIакь дуллан, шайссаксса гайннал буржру лахъан аьркинссар».

– Ккарччал духтурначIан лавгун ккарччи дуккарча зума зия шайссарив?

– Ккарччи дуккаврил зума зия къадувайссар, так гива бувксса оьтту ягу дару кьюлтI къабуварча.

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал чурххал вивалу ххал бувайсса аппарат бишин (эндоскопия, фиброгастродуаденоскопия)?

– Мукунсса аппарат биширча зума зия хьунтIиссар

– БучIиссарив зума дургьусса чIумал паста ишла бувну ккарччив шюшин?

– БучIиссар, так пасталул тIин бусса чIемпи кьюлтI къаучирча.

Ижаралий ца зад ларсун, цаманахьхьун ижаралий дулун бучIиссарив. Ва мукунма, бувгьусса лаякъатлувун цамагу инсан яхъанан итаврил хIакьираву диндалуву ци увкуну бур?

Мукун буван бучIиссар, дайдихьулийра цамур икьрал дурну къадиркIхьурча. («ФатхIул-муин», «Иаьнату-тIалибин»)

ОьрчIан суннат лазерданух буван бучIиссарив, ягу чара бакъа чIиллухрив буван аьркинсса?

Суннат баврил мяъна – кьукьин аьркинсса касак кьукьавури, ссах кьукьирчагу личIишиву дакъассар. («Бугъятул-мустаршидин»)

– Зума дургьусса чIумал ккаши кIул къахъананшиврул капельница дишаврил зума зия дувайссарив?

– Зума зия къадувайссар, амма дишаву къахъинссар куну бур диндалул аьлимтурал.

– Дукралул тIин ххал буварча зума зия шайссарив?

– Зия къашайссар, амма къахъинссар. ТIин ххал буллай бунува цакуну дюкьарча, зума зия шайссар.

– Иттав дару бутIирча зума зия шайссарив?

– Иттав дару бутIаврил зума зия къашайссар.

Оьрмулухун Аллагьнайн ﷻ вихну къаивкIманал ивчIавайсса чIумал шагьадат дуртшиву так ца инсаннал тасттикь буварча, бучIиссарив га бусурманнал хIатталив уччин?

Ца салихIсса инсаннал барашинна дуварча пуланнал шагьадат дуртуна (бусурман хьуна) куну, мунал ялув циняв бивкIулул тIалавшиннардугу дурну (жаназа шюшаву, суру бишаву, жаназалул чак баву), бусурманчув куна бусурманнал хIатталив уччайссар. Амма ирсирал иширттаву ца инсаннал барашинна кьамул къадувайссар. («ХIашиятул-жамал»)

– Зума дургьусса чIумал гьутру хъин буваншиврул кислород ишла буван бучIиссарив?

– БучIиссар, цанчирча кислородрал я ранг, я тIин, я кьанкь къадикIайнутIий. Дару букарча, хIачIарча зума зия шайссар. Мукунма, мазрал лув бутайсса дарурал тIин бусса чIемпи дюкьарчагу зума зия шайссар. Мукунма, ххалаххи (укол) баврил зума зия къадувайссар.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...