Суал-жаваб

Суал-жаваб

Ттун бавссар «Аль-Ка́фиру́н» тIисса Кьуръандалул сура ккалан къабучIиссар тIий. Буссарив мукунсса иш диндалуву?

Цайми сурарду кунма, «Аль-Кафирун» тIимур сурагу буккин бучIиссар, чири шайссар. Цаппара чакурдиву буккин ккаккан бувнугу буссар. Буккайни тIайлану, гъалатI къахьунну, исвагьину буккин аьркинссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Жаназалул чак буллалисса чIумал шанма ща бувну бацIан аьркинссар тIутIаву тIайлассарив?

Жаназалул чак буллалими шанма ягу ххишаласса щару бувну бацIарча хъинссар. Идавсил хIадисраву увкуну бур: «Шанма ща бувну жаназалул чак бувманал бунагьру багъишла битайссар». Му куццуй, шанма ща буваншиврул, яла чанну арула инсан икIан аьркинссар. ХьхьичI имам, хъирив кIи-кIия авцIусса шанма ща бувайссар. Ряха инсан ухьурча, ца цувалу ацIайссар, ганал хъиривгу кIи-кIия авцIусса кIива ща бувайссар. Имамнал хъирив мукьа акъа акъахьурча, кIи-кIия авцIуну кIива хха бувайссар. Шама ухьурча, ца ацIайссар имамнал махъ, гайми кIия – ганал махъ хха бувну. Имамнал хъирив кIия инсан акъа акъахьурча, ца хха бувну имамнал хъирив бацIайссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Ттун бавссар хIалалну маша бувайсса инсаннан хъунмасса чири шайссар тIий. Буссарив мукун, цанма маэшат буллалиманан чири цукун хьун бюхъайссар?

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Аллагьнал ﷻ хIалал дурссар дахху-ласу, хIарам дурссар рибаъ (процент) ласаву» («Аль-Бакьара» суралул 275-мур аят).

Мукунма, Кьуръандалуву тIий бур (мяъна): «…Аьрщарайх ппив хьуну зунма маэшат тIалав буллалияра» («Джумуаь» суралул 10-мур аят).

ХIадисраву увкуну бур: «Аьдилшиву, тIайлашиву дусса машачи Кьиямасса кьини изантIиссар сиддикьтуращал ва шагьидтуращал архIал» (Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «ТIайлашиву дусса дахху-ласучи Кьиямасса кьини Аьрширал ххютулу ацIан антIиссар» (Дайлами).

Ялагу увкуну бур: «Зу маша, дахху-ласу дувара, мунивур бусса маэшатрал ацIва бутIул урчIва бутIа» - куну. (Ибрагьим, аль-ХIарби, Саид бин Мансур).

Вай аятирттава ва хIадисирттава кIул хъанай бур аьдлулий маша буллалиманан хъунмасса чири бушиву.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...