Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур бучIантIишиву мукунсса замана, хIалимшиву халкьнуннал дянив кьимат ялавайну хIисав дувантIисса, нач – кьюкьалану чIалантIисса. Идавсил ﷺ гайксса шиннардил хьхьичIва бувсмур хIакьину жула яруннин чIалай бур.

 

ЦIанасса заманнаву бусурманнал кулпатирттавугума, оьрчIал цала нитти-буттал хьхьичI нач дакъа ччимур хавар бусай, хъами архIал махIрам акъа чил арамтуращал ца къатлуву ягу машиналуву щябикIай. Ххирасса Идавсил ﷺ амру бувссар: «Зу Аллагьная ﷻ начну бикIияра!» - куну. АсхIабтурал увкуссар: «Я Аллагьнал Расул, жу Аллагьная начну буру, Аллагьнайн щукругу буллай бурухха!» Яла Идавсил ﷺ увкуссар: «Мяйжаннугу Аллагьная ﷻ нач дусса инсаннал мазрал бусаймур начну бусайссар, аькьлу хIарамсса пикрирдая, лякьа хIарамсса дуки-хIачIиялия дуруччайссар, бивкIулуя, гьаттавусса аьзаврая пикри бувайссар, дунияллул хъиншивуртту тIалав къадайссар».

«Гьарца диндалу дуссар циннасса хасшиву, Исламрал хасшиву тIурча – нач-хIая душивур», - увкуну бур ца хIадисраву.

Ца чIумал Идавс ﷺ най унува ганан ккавкссар чурх шюшлашисса инсан. Идавсил ﷺ увкуссар: «Да инсантал! ХIакьну Аллагь ﷻ мудан уттавассар, Аллагьнан ﷻ гьарзад чIалачIиссар, Аллагьнал ﷻ халкьуннал аьйрду кIучI дайссар. Мукунма, гьарца инсаннайгу ялувссар начну, бунагьру кIучI байману икIан. Чурх шюшайсса чIумалгу зу халкьуннал яруннил хьхьичIа арх хьияра».

ХIадисраву увкуну бурхха: «Нач имандалул лишанни, имангу алжаннаву дикIантIиссар, нач дакъашиву дакI хъалашиврулмур лишанни, мугу дуржагьраву дикIантIиссар». Абу Аюб Ансарил бувсун бур: «Мукьва задраву буссар идавстурал ххуллу: тIааьнсса кьанкь даву, щарсса дурцуну кулпат баву, сивак ишла даву ва дакIниву нач дуну икIаву». Мукунма, Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Хъалашиврул инсаннай щаву дайссар, начлил инсан исвагьи айссар» - куну.

Абу Лайс Самаркьандинал луттираву чивчуну бур: «Нач кIива журасса дикIайссар: ца – вилгу цайми халкьунналгу дянивсса иширттаву, гамур – Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса иширттаву. Вилгу халкьунналгу дянивмур нач хъанахъиссар хIарамсса задирттая яру буруччаву, Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса нач тIурча, му хъанахъиссар Заннал ﷻ винма буллусса неъматру кIулну, ми неъматру бунагьсса ххуллий ишла къабаву». Салман Фарисинал увкуссар: «Ттун ччива ттула рухI чурххава шамилла дурккун, цаманал аьвратрах нава урувгуннияр ягу цаманан ттула аьврат ккарккуннияр». Эса идавсилгу увкуссар тIар: «Зу хIараммуних бургаврия бурувччуну бикIи, мяйжаннугу мунийну дакIниву шагьват хьун шайссар ва инсан питналувун агьайссар» - куну.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...