Гъаралуннил хIикматшиву

Гъаралуннил хIикматшиву

Гъаралуннил хIикматшиву

Гъарал – Аллагьу Тааьланал ляхъан дурсса ца неъматри. Му жунмасса хъунмасса рахIматри. Дунияллийсса халкьуннал, жанавартрал, уртту-тIутIал оьрмулуву гъаралуннил хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «…Ургу Аллагьнал ﷺ цIимилийну гъаралуннил кьаркьсса аьрщи уттара дуллалисса куц…» (сура Ар-Рум, 50 аят).

 

Гьарца гъарал кIунтI аьрщарайн лавсун ца-ца малаик учIайссар тIар. Муниятур гъарал кIунтIру багьну нанисса чIумал куннийн ку тачIав къащайсса.

«Мукьаддиматуль-хIазра-мия» тIисса луттираву увкуну бур, цIусса шинал цалчинсса гъарал лачIлан диркIукун ганилу чурхгу шювшуну, гъарал щинай чаклингу бивссуну хъинссар тIий. Чурх шюшин сант дакъахьурча, укунна чаклин иссавурагу дурну хъинссар. Къув-аьс, цIупар тIисса чIумалгу Аллагь ﷻ кIицI лавгун хъинссар, амма цIупарданух ургаву къахъинссар.

Имам Маликлул луттираву увкуну бур: «Къу-ваьс, цIупар тIисса чIумал Идавсил ﷺ ихтилатгу бацIан бувну, укунсса дуаь дуккайва: «СубхIа́на ман юсаббихIу­р­раъду бихIамдигьи валь­мала́икату мин хи́фатигьи».

Ялагу гъарал лачIличIисса чIумал «Алла́гьумма сайибан гьани́ан ва сайибан на́фиаьн» увкуну хъинссар. Гъарал ларчIун махъ «МутIирна бифазлиЛла́гьи ва рахIматигьи́» учайссар.

Гужсса, зарал биян бюхъайсса гъаралунния нигь духьурча, ва дуаь дуккайссар: «Алла́гьумма хIава́лина́ ва ля́ аьлайна́».

ХIадисраву увкуну бур: «КIира чIумал Аллагьнал ﷻ дуаь чара бакъа кьамул дайссар: чаклийн азан (акбар) тIисса чIумал ва гъарал лачIлалисса чIумал» (Джа́миул-ахIа́дис).

Жунма кIулсса куццуй, щинал ялун Кьуръандалул аятру буккирча, га щин дарувну шайссар. Ца чIумал МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар цалва асхIабтурахь: «Бусавив зухьва ца дару, ттунма Жабраил малаикнал лахьхьин бувсса. Му дару кIулманан цамур дарураву аьркиншиву къадикIантIиссар. Гъарал щинайн буккайссар арулцIалва сура «Аль­ФатихIа» (АльхIам), арулцIалва «Фалакь», арулцIалва «Нас», арулцIалла салават, арулцIалва «СубхIаналлагь». Яла гай щин арулва гьантлий кIюрххил ва хьхьурай хIачIайссар», – куну бур.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...