Ишбажаранчитуран маслихIатрансса хIадисру

Ишбажаранчитуран маслихIатрансса хIадисру

Ишбажаранчитуран маслихIатрансса хIадисру

Дахху-ласу, маша баву, ишбажаранчишиву – Исламраву ххуй чулий ккаккан дурсса занакьалашин дур. Гьарца даврин жула диндалуву ккаккан дурну дур циннасса шартIру ва адабру. Дахху-ласулувугу дуссар мукунсса адавшартIру, так хайрданул ва заралуннил хIисав-ккал даву къагьассар. Аллагьнал ﷻ рязишиву думунихсса къулагъасгу чан дуван къабучIиссар. Арцу лякъинсса гъиралул инсан диндалия арх хъанан къааьркинссар.

Бачияра ххал буваннуча МухIаммад Идавсил e хIадисирттаву ишбажаранчитуран цукунсса насихIатру бувну бурив.

ДакI марцIшиву

«Аллагьнан ﷻ ххирассар цала даву дакI марцIну дувайма».

Ччалли къабуккаву

«Куннайн ку дакI мяш махъанарди, багьри гьаз мабулларди, цаннал цаннайн энад бишаврия махъунмай хьияра, куннайн куннал ттиликI марищару, куннал куннан маша зия мабулларди»

Инсап

«Аллагьнал цIими ликканнав дахху-ласулуву ва бурж зана баву тIалав бавриву инсапшиву ккаккан дувайманайн».

Махъ бугьаву

«Бусурманчунал дурсса гьарца икьрал (кьутIи) биттур дуван аьркинссар, миннуву хIалалмур хIарам буллай ягу хIараммур хIалал буллай бакъахьурча».

МарцIшиву

«МарцIну маша буллалисса ишбажаранчи Кьиямасса кьини идавстуращал, салихIминнащал ва шагьидтуращал архIал ацIантIиссар» ЦIими бушиву «Увгьусса зузалан харж булун аьркинссар ганайсса гьухъ кьакьаннин».

Ссавур

«Анавар къабуккаву, паракьатшиву дикIан аьркинссар циняв иширттаву, так ахиратрал ишру личIаннин» Аьдилшиву «Зула зузалтрай хъиннура захIматсса, духIан къашайсса даву мадишари. Миннай аякьа дулларча, Аллагьнал ﷻ зуй аякьа дувантIиссар. Зул буржри гай ххуйсса, хIалалсса дукралулгу щаллу буван».

Тiайлашиву

«ТIайлашиву дуруччияра. ТIайлашиврул инсан уцайссар салихIшивручIан, салихIшиврул уцайссар АлжаннучIан. Мудан тIайламур бусайманал цIа ЗанначIа ﷻ тIайламиннавух чичинтIиссар».

ДухIин душиву

«Аллагьная нигьа бувсун бикIи, арцу-хъус тIайлану (хIалалну) лякъияра. Маэшат къуману бухьурча, Аллагьнал ﷻ къадагъа дирхьусса ххуллий лякъин анавар мабуккару. Аллагьнал ﷻ нясив дурмур диянтIиссар мютIиминначIан».

АХIМАД МУХIАММАДОВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....