МарцIшиву – цIуллушиву

МарцIшиву – цIуллушиву

ХIакьинусса кьини цIуллу-сагъшиву дуруччайсса идарарттай зузиминнал хъуннасса къулагъас дуллай бур марцIшивруха. Чапалшивруясса нигьгу, заралгу миннал бавхIуну бур чапалсса кIанттаву бикIайсса, жула яруннин ххал къашайсса, амма инсаннал чурххан зарал бусса микробирттащал. Инсаннал марцIшиву дуручлай ухьурча, миннуя зарал къабиянтIишивугу гьарцаннан кIулли.

Микробру бушиву кIул хьунугу бур дахьра 17-мур ттуршукулий, муния шиннай хъинну чIярусса чIун ларгуну дакъар. Амма, азаллий мукьттуршрахъул шинал хьхьичI жула ххирасса МухIаммад Идавсил ﷺ миннуя жухьва бувсъссар. ХIадисраву увкуну бур: «МарцIшиву – имандалул дачIир». Вай мукъурттийну бувчIин бюхълай бур марцIшиврух исламраву цуксса къулагъас дуллай буссарив.

Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ увкуну бур: «Зун чIалачIимунингу къачIалачIимунингу хъа буллай ура…», – куну. Ва аятрайну бувчIин буллай бур, жунма къачIалачIисса Аллагьнан кIулсса затру чIярусса душиву. Расулуллагьнал ﷺ хIадисравугу увкуну бур: «Къашавайма сагъманачIан маучIарача», – куну. Ва хIадисрайнугу жунма чIалай бур Идавсин ﷺ кIулну бивкIшиву цаппара цIуцIавуртту гьаваллавух микробирттайну дияйшиву.

Буруги ца укунсса иширахгу: Исламраву царагу эбадат кьамулссаннун хIисав къашайссар марцIшиву дакъахьурча. Масала, чаклин къаивссуну чак буван ихтияр дакъассар. Чаклин иссавриву бусса пайдалия ва хайрдания цIанасса заманнаву медициналул аьлимтуралгу хъунисса луттирду чичлай бур. Цамур бакъахьурчагума, чаклин ивссуманал чIявусса бунагьругу шюшлай бур. ХIадисраву увкуну буссар: «Бусурманчув чаклин исласисса чIумал лажин шюшайхту, му лажиндарал базурдал (яру, маз, май) бувсса бунагьру шюшайссар. Мукунма, ччанну шювшукунгу, инсан марцI шайссар бунагьсса кIанттавун лавгун, ччаннал бувсса хатIардая». Цал чаклин иссун ишла дурсса щин Имам Абу ХIанифанал марцIссаннун ккалли дурну дакъар, мунан Аллагьнал ﷻ дуллусса кашфулийну чIалай бивкIунтIий чаклин биссайни базурдая шюшлашисса бунагьру

МУСЛИМ АЬБДУЛЛАЕВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...