Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Халифнал тIайлашиву

Ца чIумал халиф ОьмардучIан увкIун ур Византиянал кьайсарханнал гьан увсса вакил. Халифнал щарссанил буржирай ца диргьам ларсун, ганих тIааьнсса аьтри машан ларсун, вакилнащал кьайсардул щарссанин тIайла дурккун дур. Вакил махъунай зана хьувкун, буллуну бур кьайсар-ханнал щарссанихьхьун Оьмардул щарссанил гьан бувсса ссайгъат. Ганин аьтрилул кьанкь хъинну ххуй дизаврил, шушри ттеркьукьал дуцIин дурну, махъуннай гьан дурну дур. Шушри Оьмар-асхIабнал щарссаничIан дирукун, ттеркьукьив бушкъаправун дирчуну, хIайранну тамаша буллай бивкIун бур. Му чIумал къатлувун увххун ур халиф Оьмар.

Щарссанил хьхьичIсса ттеркьукьив ккарккун, цIувххуну бур ми щил дуллур, куну. Щарссанил бувсун бур Византиялул ханнал щарссанил гьан дурну дуркIшиву. Оьмардул увкуну бур: «Ина халифнал кулпат къабивкIссания, танил вин ца ттеркьукьул кюрщаннагу гьан къадувантIиссия. Жунна гьан дурмур – халифатрал хазналул (байтул-мал) хъусри. Вайннува вин дагьайссар тай аьтри ласун харж дурсса ца диргьам». Яла халифнал буюр бувну бур ттеркьукьив дарххуну, ца диргьам цала щарссанин дуллуну, лирчIмур хIукуматрал хазналувун тапшур дуван. Щарссанилгу мютIийну кьамул бувну бур ласнал бувсса хIукму.

БарцI ва хIухчу

Оьмар-асхIаб дунияллия лавгсса кьини ца яттихIухчу ивкIун ур арив ятту канаки буллай. Му чIумал ттурзандалучIан ца барцI бувкIун, яттийн ххявххун, ца хIайван кьуркьу бувну бур. ХIухчу аьтIий зума тIун ивкIун ур: «Вай-вай! Жула халиф Оьмар ивкIунни, дунияллия лавгунни», – тIий. Ганал гьалмахтурал цIувххуну бур: «Яр ина ци тIиссара, вин ча кIулли халиф ивкIушиву?» «Халиф уттавасса чIумал, мукунсса аьдилшиву, тIайлашиву, барачатшиву дуссияхха, сайки барцI яттийн ча ххяххави, чIалачIинийнмагу къабуккайва. ХIакьинурив барцI ххявххунни. Мунийну ттун бувчIунни ОьмарасхIаб ахиратлувун лагшиву», – увкуну бур хIухчил.

«Мукьа халифнаясса бусаларду» тIисса луттирава

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


Зумаритавал кьини

Аллагь Тааьланал Зумаритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув...


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...