Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Чумартшиврул мяъна

 

КIулну бикIияра, чумартшиврул мяъна – му цайминнал цIаний инава ссацIа-унугу хъанахъисса чIумал хIайп къаучавур.

Ялагу увкуну бур: «Чумартшиву – ссахчIав къаурувгун цала думур кьурван давур, дахьва мукунсса пикри буххайхтува». Ад-Дакъакь тIисса салихIсса адиминал увкуну бур: «Аваданманал мискинманан дулаву – му чумартшиву дакъар. Чумартшиву – дакъаманал думанан дулавур».

Аллагьу Тааьланал увкуну бур (мяъна): «Мадиналив яхъанай бивкIсса, Маккалул агьали цачIанма бучIаннинма вих хьусса (иман дирхьусса) инсантуран ххирассар Маккалия бивзун цачIанма бувкIми. Гайннал дакI хъирив къадурну дулайссар цала хъус, цивппа къумасса тагьарданий бухьурчагу. ДакIурдива хъуслихсса цIалхъаншиву дуккан дан бювхъуми –талихIрайн бувкмири» («Аль-ХIашр» суралул 9-мур аят). Ва аятраву бувсун бур Маккаллия мугьажиртал бучIаннин Мадиналив ялапар хъанай бивкIсса ансартурая. Гайннан цачIанма бувкIми ххира хьуссар, тайннан багьайсса давлалийн цукунчIавсса тамахIгу къабивхьуссар, дакI мяш къадурссар. Гайннал дакIру рязину диркIссар Аллагьнал ﷻ хIукмулийну мугьажиртал цаярва лахъ баврищалгу, цивппа кьянатну, къуману бунугу.

Ялагу, ва аятраву Мадиналиясса ца бусурманчуная бувсун буссар тIий бур. Ганан щиллив дуллуну дур шархьсса яттил хIайвандалул бакI. Га бакI цадакьалун дулунма ххал уллай арулва къатлувун ивну ур. Амма гьарцаманал цаманан дула куну, кьамул къадайсса диркIун удр. Ахиргу цалчинмур къатлучIана зана икIан багьну бур.

Ва аятраву Мадиналиясса цама инсанная бусласиссар кунугу бур. ЦачIана хъамаличIу увкIукун, ганал хьхьичI дукрагу дирхьуну, майлул чирахъ левщун бур, цувагу ганащал архIал дукра канакисса хханшиврул. Му куццуй, цаннагу, кулпатрангу дакъасса дукра хъамаличу дукан увну ур. Му иширал хIакъираву кIа аятгу ликкан бувну бур.

Увкуну бур: «Виричушиву дума – цала хъамал ва уссурвал кьамул буллансса къатри дурмари. Бахилма, мяшма – къатри так цанна дурмари». Ялагу куну бур: «ДакIниву мархIаматшиву дума цува ккашилну унугу, цачIара думур цаманан дулайссар, та ккашилну акъанугу». Цамур куццуй учин, дакIниву мархIамат думанан цаманал мурад хьхьичIун буккан бувайссар, къулайну бишайссар, цаламур мурадрах къаурувгун. Цува ккашилну унугу, дукра цаманан дулунтIиссар, га личIину ккашилну акъанугу.

ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллий мяшсса инсантал бакъасса миллат къабивкIссар, так ансартал личIаннин. ХIакьну гай циняв чумартссар, сахаватссар, гайннавух бахилтал бакъассар».

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...