ЖугьутIнал суаллу

ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама акъама?» - куну. Оьмардул бувсун бур му инсан цува ушиву. Яла жугьутIнал цIувххуну бур: «Буси цури ца усса кIилчинма акъасса, кIива бусса шамулчинмур бакъасса, шанна дусса мукьилчинмур дакъасса, мукьра дусса ххюлчинмур дакъасса, ххюва бусса ряххилчинмур бакъасса, ряхва бусса арулчинмур бакъасса, арулла дусса мяйлчинмур дакъасса, мяйва усса урчIилчинма акъасса, урчIва бусса ацIулчинмур бакъасса, ацIра дусса ацIния цалчинмур дакъасса»? Жавабрал ялув пикри буллай Оьмардул бакI ялавай бувну бур. Абу Аюблул увкуну бур: «Ва цIана чIун дакъа урча, та кIанай щяивкIсса адиминахь цIухха», - куну, тинай щяивкIсса Аьли-асхIаблуйн кIисса тIивтIуну бур. ЖугьутI Аьли-асхIаблучIанайгу хьуну, гайва суаллу буллуну бур. Аьли-асхIаблулгу ганан жаваб дуллуну дур:

– Ца усса, кIилчинма акъама – Бюхттулсса Аллагьри.

– КIива бусса, шамулчинмур бакъасса – баргъ ва барзри.

– Шанна дусса, мукьилчинмур дакъасса – магьар зия байсса шаннагу тIалакьри (цIа рутаву).

– Мукьва бусса, ххюлчинмур дакъасса – шариаьтрал дуцин ихтияр дуллусса мукьра щарссари.

– Ххюва бусса ряххилчинмур бакъасса – кьинилун байсса ххювагу чакри.

– Ряхва бусса арулчинмур бакъасса – Аллагьу Тааьланал дуньял-аьлам ляхъан бувсса ряхвагу гьанттари.

– Арулла дусса мяйлчинмур дакъасса – аруллагу ссаври.

– Мяйва усса урчIилчинма бакъасса – Аьрш бувгьусса мяйвагу малаикри.

– УрчIва бусса, ацIулчинма акъасса – ниттил лякьлуву оьрчIал байсса урчIва барзри.

– АцIра дусса ацIния цалчинмур дакъасса – Муса идавсин Аллагьнал ﷻ гьан дурсса ацIра улари.

Вай жавабру баяйхтту га жугьутIнал Ислам кьамул дурну дур.

 

Ислам Мусаев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...