ХIакьсса ччаву

ХIакьсса ччаву

ХIакьсса ччаву

Ва дуниял лярхъуния шинмай инсантал бур ччаву цири, му цукунсса дикIайссар, дурагу дикIайссарив тIисса суалланунсса жавабрах луглай. Муния чIявусса чичлангу, буслангу бюхъанссар, амма жунма чIалай бур дакIнихтунусса ччаву дикIайшиву, масала нитти-буттал ва оьрчIал дянив, уссурваврал ва ссурваврал дянив.

 

Аммарив бусурманчувнан яла агьаммур ччаву хъанахъиссар жува циняв ва щалва аьлам ляхъан бувсса Аллагь ТааьланачIансса ччаву. Аллагьнан ﷻ жува – Цалва махлукьат ххирассару, ниттин цила оьрчIнияр гужну. Аллагьнал ﷻ Цалва лагъартуннал буллалисса бунагьирттачIагу хъуннасса ссавур дуллалиссар. Инсаннал бунагь бувсса чIумал ганал ялувсса магъи дикIайссар тIар: «Я Аллагь, була ттухьхьун изну ва бунагькарсса лагънал ялун лекьан, ва Вийн мютIину акъашиву ттуща бюхIан бюхълай бакъар!», - тIий. Аьрщарал учайсса бур: «Я Аллагь! Була ттухьхьун изну хъя-хъя куну ва бунагь буллалисса лагъ ттувуна оькьан». Аммарив Аллагьу Тааьланал учайсса бур: «Къадулунна на зухьхьун мукунсса ихтияр. Гайннал уттигу тавба дан бюхъайссар. Гай зу ляхъан бувссания, зу мукун къатIунтIиссияв», – куну. Мунияту, жуна Аллагь ﷻ цуксса ххирану ухьурчагу, Аллагьнал ﷻ жучIаннасса ччаврил чIарав му хъинну чIириссар.

Расулуллагьнал ﷺ жухьва бувсун бур Аллагьнахасса ﷻ ва Идавсихасса ﷺ ччаву имандалул гьану бушиву. Ца асхIабнал цIувххуссар: «Я Расулуллагь, иман ссайн учайссар», - куну. Идавсил ﷺ увкуссар: «Иман – Аллагьнахасса ва Идавсихасса ччавури, гьарца цамур ччавунияр ларайсса» (Бухари, Муслим). Цамур хIадисраву увкуну бур: «Зул иман камил къахьунтIиссар Аллагь ва МухIаммад Идавс цимурцаннуяр ххира къавхьуссаксса» (Бухари, Муслим).

ДакI хъанахъиссар инсаннал ччаврил минану. Мунил Заллугу – так ца Аллагьри ﷻ. Мунияту, дакIниву дикIан аьркинссар Аллагьу ТааьланачIансса хIакьсса ччаву. Аммарив цацIана му даражалин иян инсаннаща къашайссар. Муниву кумагну хьун бюхъайссар Аллагьнан ﷻ ххирами ххирану бушиву: валийтал, устазтал, аьлимтал. Гайннахсса ччаврийхчIин инсан ияйссар МухIаммад Идавс ﷺ хIакьну ххира хьусса даражалийн, Идавсихасса ﷻ ччаврийхчIин – Аллагь ﷻ ххира хьусса даражалин. Жунна мукунсса ччаву дулуннав тIий дуаь давангу хъама битан къабучIиссар. МухIаммад Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар: «Я Аллагь! Була ттун Вила ва Инава ххираминнал ччаву лайкь хьунсса ччаву ва аьмал».

ХIадисраву увкуну бур: «Аллагьнан ﷻ Цала лагъартуннавасса ца-унугу ххира хьувкун, Жабраил малаикнайн оьвкуну, учайссар: «Ттун пулансса лагъ ххира хьунни, винагу га ххирану ити!» – куну. Яла Жабраиллул учайссар ссавруннал агьулданухь: «ХIакьну Аллагьнан ﷻ пулансса инсан ххира хьунни, мунияту зунгу га ххира хьун аьркинссар!». Яла га лагънан хIурмат бикIайссар ва дунияллийва».

 

Муслимат Раджабова

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....