Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Дагъусттаннал ттеркьукьи хьусса Бархъаллал шяравалу щаллагу дунияллийх художествалул сянатирттал центр хIисаврай машгьурну дур. Цикссагу шиннардий даргиял дянив яхьуну бунугу, аслийсса лакку аьдатру лахъсса кьадрулий дуручлачисса шяравун ххуллу багьуна жул редакциялул зузалтрал май зурул ахирданий. Ва кьини шяравалу кIюрххияцIа ляличIинура щарай дия, школалий махъва-махъсса гюнгютIи бищаврил байран савав хьуну. Дуклаки оьрчIал хьхьичI махъ лахъан, насихIат бусан жущал Бархъарав увкIуна Ахъушиял райондалий зузисса Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул отделданул каялувчи Мурад МухIаммадов.

ХIакьинусса кьини Бархъаллал шяравун нех дирхьуну щалагу Аьрасатнавасса туристал занай бур, цанна тамашасса тахIунтту ласун, ми дувайсса куц ккаккан. Жунгу бакIрайн багьуна Аьрасатнава бувкIсса хъамал. Дагъусттанная, хаснува Бархъаллал шяраваллия, шиккусса халкьунная, зунттурдал исвагьшивруя ва тIахунтту дувултрал ккаккан бувсса мастер-классрая хIайран хьуну, дакIурдивун асар бивну бия туристал.

Дяшяраву жун хьуна бавкьуна мизит цIубуккан буллай зузисса усттартал. Вайннал бувсуна ва хьхьичIазаманнул мизит бушиву, Совет ХIукуматрал чIумал клубрайн кIура баен бувну бивкIун, утти махъсса шиннардий махъунмай мизитну зузи буллалисса. Ва бакъасса, шяраву бур цамургу мизит – Нюжмар-мизит.

Бархъарав жу цалчинма-цалчин бувхру тамансса шиннардий диндалул ххуллий цащава бюхъайсса кумаг-кабакьаву дуллай хIарачат буллалисса МухIаммадаьлиев МухIаммадаьлил ва ванал кулпатрал Кисараннул къушлийн. МухIаммадаьлил цанма чирилун бакIрайн лавсун, Ахъушиял райондалийсса мукьрагу лакрал шяраву Ас-салам кказит чичин ва биян буван хъунмасса захIмат бивхьуссар, цIанагу угьарасса оьрмулух къаурувгун кумаг буван учIайссар. Мунийн хъунмасса барчаллагьрай ия Ахъушиял райондалийсса Ас-саламрал вакил МахIмуд Рабаданов. Барчаллагь дахьва мукъурттийну къаличIаншиврул, ванал МухIаммадаьлин буллуна цала отделданул каялувчинал чулухасса барчаллагьрал чагъар ва дакIний личIансса бахшиш.

МухIаммадаьли увну ур Бархъаллал шяраву. Ванал нитти-буттал тIахIунтту дурну, лакрал, яруссаннал, даргиял ва цаймигу шяраваллавусса базардаву маша бувайсса бивкIун бур. ОьрчIний МухIаммадаьлигу лагайсса ивкIун ур буттащал тIахIунтту даххан. Буслай ур бахьтта, ттукрай цала кьайгу дирхьуну зунттавух занан багьлай бивкIсса куц. Ванал бувккуну бур политехнический техникум. Зий ивкIун ур Лакрал, Ккуллал ва Ахъушиял районнай промышленный холодильникру, хъунисса пачру бакьин бувайсса усттарну, профтехучилищелий муаьлимну, райпорай электрикну ва цаймигу давурттай. ХIакьинусса кьинигу МухIаммадаьлил цIа щалва райондалий бусравну дур.

МухIаммадаьлил кулпат Кисаран 50 шинай зий бур школалий библиотекарьну, арснал Сайфуллагьлул бувккуну бур Дагъусттаннал Исламрал Университет, зий ур цала буттал шяраву имамну.

Бархъарав жу хьуна бавкьуру 94 шинавусса ЯрахIмадов Сулайманнущал. Ванал угьарасса оьрмулуву Ас-салам кказитрал гьарца номер буккайсса бур. Ва хъанай ур лакку мазрайсса Ас-саламрал подписчиктурава оьрмулул яла хъунама. Ванал бувсуна цала оьрчIнийсса оьрму захIматсса бивкIшиву. КказитрайхчIин цIанасса жагьилтуран насихIат бувуна укун буллугъсса замана бувкIунтIий Заннайн щукрулий бикIан аьркиншиву.

И. ОЬМАРОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...