Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Дагъусттаннал ттеркьукьи хьусса Бархъаллал шяравалу щаллагу дунияллийх художествалул сянатирттал центр хIисаврай машгьурну дур. Цикссагу шиннардий даргиял дянив яхьуну бунугу, аслийсса лакку аьдатру лахъсса кьадрулий дуручлачисса шяравун ххуллу багьуна жул редакциялул зузалтрал май зурул ахирданий. Ва кьини шяравалу кIюрххияцIа ляличIинура щарай дия, школалий махъва-махъсса гюнгютIи бищаврил байран савав хьуну. Дуклаки оьрчIал хьхьичI махъ лахъан, насихIат бусан жущал Бархъарав увкIуна Ахъушиял райондалий зузисса Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул отделданул каялувчи Мурад МухIаммадов.

ХIакьинусса кьини Бархъаллал шяравун нех дирхьуну щалагу Аьрасатнавасса туристал занай бур, цанна тамашасса тахIунтту ласун, ми дувайсса куц ккаккан. Жунгу бакIрайн багьуна Аьрасатнава бувкIсса хъамал. Дагъусттанная, хаснува Бархъаллал шяраваллия, шиккусса халкьунная, зунттурдал исвагьшивруя ва тIахунтту дувултрал ккаккан бувсса мастер-классрая хIайран хьуну, дакIурдивун асар бивну бия туристал.

Дяшяраву жун хьуна бавкьуна мизит цIубуккан буллай зузисса усттартал. Вайннал бувсуна ва хьхьичIазаманнул мизит бушиву, Совет ХIукуматрал чIумал клубрайн кIура баен бувну бивкIун, утти махъсса шиннардий махъунмай мизитну зузи буллалисса. Ва бакъасса, шяраву бур цамургу мизит – Нюжмар-мизит.

Бархъарав жу цалчинма-цалчин бувхру тамансса шиннардий диндалул ххуллий цащава бюхъайсса кумаг-кабакьаву дуллай хIарачат буллалисса МухIаммадаьлиев МухIаммадаьлил ва ванал кулпатрал Кисараннул къушлийн. МухIаммадаьлил цанма чирилун бакIрайн лавсун, Ахъушиял райондалийсса мукьрагу лакрал шяраву Ас-салам кказит чичин ва биян буван хъунмасса захIмат бивхьуссар, цIанагу угьарасса оьрмулух къаурувгун кумаг буван учIайссар. Мунийн хъунмасса барчаллагьрай ия Ахъушиял райондалийсса Ас-саламрал вакил МахIмуд Рабаданов. Барчаллагь дахьва мукъурттийну къаличIаншиврул, ванал МухIаммадаьлин буллуна цала отделданул каялувчинал чулухасса барчаллагьрал чагъар ва дакIний личIансса бахшиш.

МухIаммадаьли увну ур Бархъаллал шяраву. Ванал нитти-буттал тIахIунтту дурну, лакрал, яруссаннал, даргиял ва цаймигу шяраваллавусса базардаву маша бувайсса бивкIун бур. ОьрчIний МухIаммадаьлигу лагайсса ивкIун ур буттащал тIахIунтту даххан. Буслай ур бахьтта, ттукрай цала кьайгу дирхьуну зунттавух занан багьлай бивкIсса куц. Ванал бувккуну бур политехнический техникум. Зий ивкIун ур Лакрал, Ккуллал ва Ахъушиял районнай промышленный холодильникру, хъунисса пачру бакьин бувайсса усттарну, профтехучилищелий муаьлимну, райпорай электрикну ва цаймигу давурттай. ХIакьинусса кьинигу МухIаммадаьлил цIа щалва райондалий бусравну дур.

МухIаммадаьлил кулпат Кисаран 50 шинай зий бур школалий библиотекарьну, арснал Сайфуллагьлул бувккуну бур Дагъусттаннал Исламрал Университет, зий ур цала буттал шяраву имамну.

Бархъарав жу хьуна бавкьуру 94 шинавусса ЯрахIмадов Сулайманнущал. Ванал угьарасса оьрмулуву Ас-салам кказитрал гьарца номер буккайсса бур. Ва хъанай ур лакку мазрайсса Ас-саламрал подписчиктурава оьрмулул яла хъунама. Ванал бувсуна цала оьрчIнийсса оьрму захIматсса бивкIшиву. КказитрайхчIин цIанасса жагьилтуран насихIат бувуна укун буллугъсса замана бувкIунтIий Заннайн щукрулий бикIан аьркиншиву.

И. ОЬМАРОВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...