Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Гьижралул 6-мур шинаву Аьбдуллагь ибн ХIузайфа тIисса асхIабнайн буюр бувну бивкIссар Парснал паччахI ХосровлучIан МухIаммад Идавсиясса ﷺ чагъар биян буван насу куну. Аьбдуллагь ивкIссар та заманнул паччахIтурачIан Идавсил чагъарду биян бувайсса асхIабтуравасса ца.

Аьбдуллагь Парснавун ивукун, ихтияргу ларсун ХосровначIан увхссар. ПаччахIнал чIарав бивкIссар мунал вазиртал ва аькьлукартал. Чагъар булун нанисса чIумал, паччахIнал ишара дурссар цала инсаннайн ласи куну. Аьбдуллагьлул чагъар къабуллуссар, тIайланма паччахIнал канихьхьун булун амру бувуна Идавсил ﷺ куну. Аьбдуллагь цува паччахIначIан гъан хьуну, буллуссар чагъар. Хосровлул чагъар лавсун, аьраб маз кIулсса таржумачинахь буккин бувссар. Чагъардануву чивчуну бивкIссар: «Бисмиллагьи р-рахIмани-ррахIим. Аллагьнал ﷻ гьан увсса Идавсия МухIаммадлуя, Парснал паччахI ХосровлучIан. Ссалам хьуннав тIайласса ххуллу бувгьуну наниминнайн…»

Вай махъру бавукун, паччахIнан сси бивзссар, цала цIанияр хьхьичI цамур цIа чирчуну ккарккукун. Хосровлул га чагъар ххя бувккун ппив бувссар, Аьбдуллагьгу цала къалалува уккан увссар. Цайва бивхьусса амругу биттур бувну, Абдуллагь ибн ХIузайфа лавгссар махъунай Мадиналив. ИдавсичIан ﷺ увкIун, бувсъссар Хосровлул къалалуву хьумур. Аьбдуллагьлул бувсмуних вичIигу дирхьуну, Идавсил ﷺ увкуссар: «Танал паччахIшивугу Аллагьнал ﷻ ппив дурссар!», – куну. Га иш хьуну махъ сситтувусса Хосровлул Йеменнал бакIчину ивтсса БазаннучIан чагъар чивчуссар, кIия загълунсса инсан гьан увну, МухIаммад Идавс ﷺ цачIана иян ува, тIий. Базаннулгу гава ссят гьан бувссар кIия инсан Мадиналив, Идавс ﷺ увгьуну, ХосровначIан увцуну бучIан. Мадиналив бивукун, миннал МухIаммад Идавс ﷺ лявкъуну, ХосровначIан ачу тIисса Базаннуясса чагъар ккаккан бувссар. Гайннал увкуссар: «Ина жущал ачин рязи хьурча, бюхъайссар Хосровлул вин зарал къабувангу, жугу вин кумаг буванну. Ина рязи къахьурча – вин кIулссар Хосровлул цуксса гуж буссарив – мунал инагу вил миллатгу бухлаган бувантIиссар!», – куну.

МухIаммад Идавсил ﷺ миннахь увкуссар: «Зува хьхьу рутан бавцIусса кIанайн насича, гьунтти бухьхьияра ттучIан», – куну. Гай лавгссар, Идавс ﷺ гьунттимур кьини цащала ачин хIадур хьунсса ххай. Гьунттимур кIюрххил Идавсил ﷺ гайннан баян бувссар Хосров ивкIушиву ганала арснал ШурайхIлул. МахIатталгу хьуну, вай анаварну махъунмай Йеменнавун бавчуссар. Баян бувссар Базаннун Хосров цала арснал ивкIуссар тIисса хавар бувсунни МухIаммадлул, куну. Базаннулгу пикри хьуссар, МухIаммадлул ﷺ бувсмур тIайласса бухьурча, та мяйжаннугу идавс икIантIиссар, танал махъру тасттикь хьурча, навагу Ислам кьамул дуванна тIисса.

Цаппара хIаллава ШурайхIлуя БазаннучIан чагъар бувкIссар, буттагу ивкIуну цува паччахIшиврий авцIушиву бусласисса. Чагъар буккайхту, Базаннул гьарцаннал хьхьичI баян бувссар цува бусурман хьушиву, Ислам кьамул дуршиву. Мунал хъирив Йеменнавусса циняв парсналгу Ислам кьамул дурссар.

«Идавсил ﷺ асхIабтураясса хаварду» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...