Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Халкъ арада айып этмек – бирт де башгъа тюгюл биябур этген йимик. Оьзгени кемчилигин ачыкъ этегенде, инсан ондан артыкъман деп айтагъан бола.

Ким буса да янгылыш болуп, хата йиберсе, шоссагьат «белгили» болагъанны нечесе керен гёргенбиз. Терс иш этип къойгъан шолай адамны гьакъында тез хабар яйыла, ол ким экени ва не этгени чайнала, сураты танывлу бола, айтды-къуйтдуну «игити» санала.

Ичип кеп болуп тюртюшген танышлар, машин гьайдавчуланы ябушувлары, багъыйсыз юрюйген туристлер – гьар жума дегенлей янгылыкълардан таймай. Гьатта сюрюнсенг де яда онгсуз кюйде йыгъылсанг да, шо гьалынгда сурат чыгъармагъа, мысгъылламагъа ва арада яймагъа гьазир турагъан ким буса да табылмай къалмай.

Хата болгъан адамны, кюлкю учун биябур этип, шо гьакъда сав дюньягъа билдиреген, ону гюнагьын яймагъа къарайгъан бу осал хасият къайдан гелген бизге?

Эгер биз яхшы муратлар булан, янгылыш болгъан адамны дурус ёлгъа бакъдырмагъа сюе бусакъ, ону гьакъында яман хабар яяжакъбызмы, атын биябур этежекбизми дагъы? Амма хата этген адамны тюзелтме сюймей бусакъ, не учун айланабыз? Къылыкъланы ажайып якълавчулары болуп гёрюнме сюебизми?

Шолайлыкъ гёземелик ва мунапикълик тюгюлмю? Гишини гюнагьын арагъа чыгъармакъ бизин сыйлы борчубузму дагъы? Бир гезик булай янашыв оьзюбюзге къайтып гелмежек деп ким инандырмагъа бола?

Яхшылыкъ этмеге сюеген адам биревню де адам арада айыпламас. Бир гьакъыл тёбе айтгъан кюйде, иманы бар инсан ятланы кемчиликлерин яшыра ва насигьат эте, пис адам буса – гюнагьланы ачыкъ эте, намусуна тие.

Башгъаланы кемчилигин, хатасын яда гюнагьын аян этмеге, шону яймагъа къарайгъанлыкъ – «яхшыман» деп эсине гелеген пеленче оьзгелени «кем» гёреген, сан этмейген бола. Дагъы башгъача шолай гьаракатны англатмагъа болмасдыр.

«Мен олай тюгюлмен», «Мен ондан яхшыман», «Мен шону биябур этмеге боламан» – булар адамны юреги тазаланмагъа герекни белгиси. Булай къарагъанда, пеленче адам яман иш болгъанда айып этегенде йимик гёрюне, тек гьакъыкъатда буса, шондан бир пайда да ёкъ, адам арада уллу агъу, питне ва зарал болса тюгюл.

Гьамит Асадулин

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...