Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Гьалиги девюрню лап эрши ишлени бириси гюнагь этмекден эсе, ону гьакъында маълумат яйывдур. Тамаша гёрюнсе де, шо хабарланы гюнагь иш этген адам оьзю арагъа сала, шону болгъан чакъы бек яймагъа къарай. Олай адам оьзю булан болуп, гюнагь ишде ортакъчылыкъ этгенлени атларын да яшырмай, оланы да биябур эте.

Оьзю яман иш этип шо гьакъда билдирмек – бир масъала. Мунда ол янгыз оьзюню пасатлыгъын ача. Бу гюнагь ону да, Яратгъаныбызны да арасында къалмай, жамиятда яйылып йибере. Шо гьакъда билгенлер Сорав алынагъан гюн гюнагь иш этгенге къаршы шагьатлыкъ этежек. Башгъаланы айып ишлерин яягъанда буса, оьзю булан болгъанлагъа хыянатлыкъ этген де бола. Гюнагь ишни яшырма герекни орнунда, шо гьакъда айтыла, къопдуруп артдырыла, болгъан гюнагьгъа гъибат ва бугьтан къошула. Арт заманларда видео яда сурат алмагъа имканлыкъ генг кюйде яйылмагъа башлангъанда, айрокъда телефонлардан ва социальный сетлерден пайдаланып, гюнагь ишни яшырмагъа оьтсесиз бек къыйын болгъан. Гьалиги гьал гьатдан озгъан, демек пеленче бирев иш этипми, янгылышыпмы о-бу иш этсе шо гьакъдагъы маълумат шоссагьат интернетден яйылып йибере ва бары да халкъ ону эшите, гёре.

Ким де хата этмеге, терс ёлгъа тюшюп къалмакъ бар, айлана якъдагъылар буса, шогъар хатир этмей, суратын алмагъа алгъасай, къурдашлар арасында яйып къомай, болгъан чакъы кёп адам гёргенни эте. Барыбыз да гюнагь иш этмекден сакъланмагъанбыз, адашмагъа болабыз, тек огъар ойлашагъанлар ёкъ. Оьзгени биябур этгенде йимик, башына къайтып гелмеге болагъанны гьакъында ойлашмагъа сюймей. Амма кёбюсю гезикде этген ишин адам оьзю яя экен… Булай гьал: гюнагь иш этип битип, сонг ону гьакъында уялмай айтыв ва яйыв бу ва герти дюньяда къоркъунчлу гьалгъа гелтирмеге бола. Шо саялы алда этилген гюнагьланы гьакъында биревге де айтмагъа тарыкъ тюгюл, айрокъда шо гьакъда интернетге билдирмеге.

Неге десе, кимесе биревге гюнагьны гьакъында айтылса, шо адам этилген ишге шагьат бола. Эгер башгъалагъа уьлгю болсун учун, яшавугъузда болгъан бир эрши ишни гьакъында айтмагъа тарыкъ болса, атланы эсгермей, башгъа адам булан болгъан йимик айтмагъа ярар. Абу Гьурайра хабарлагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ бир гезик булай айтгъан болгъан: «Оьзюню гюнагьларыны гьакъында бары да адамлар эшитеген кюйде айтагъанлардан къайры, уьмметимдегилер барысы да гечилежек. Шолай адамлар гечелер гюнагь эте, Аллагь ﷻ шону яшыра, эртен оьзю буса: “Гьей, пеленче! Мен булай гюнагь этдим”, – деп билдире. Гече этген ону гюнагьын Аллагь ﷻ яшырагъанда, эртенге оьзю шону ачыкъ этеген бола» (Бухари, Муслим).

Инсан оьзюню гюнагьын бек яшырмагъа герек, олай да ол башгъаланы гюнагьларын да яшырмагъа, биревге де айтмай къоймагъа герек. Пайхаммар ﷺ шо гьакъда булай айтгъан: «Эгер бу дюньяда къул башгъа къулну гюнагьын яшырса, Сорав алынагъан гюн Есибиз Аллагь ﷻ шо (хабар яймагъан) адамны гюнагьын да яшыражакъ» (Муслим). Ислам дин адамлар бир-бирини кемчилклерин излемеге яхшы тюгюл, некъадар, шоланы яшырмагъа герек деп уьйрете. Шо саялы гьакъ герти бусурман гиши оьзюню ва башгъаланы гюнагьлары гьакъды айтмажакъ, маълумат яймажакъ. Шолайлыкъ булан муъмин гюнагь иш этген адамны товбагъа ювукъ эте. Адамланы алдында пеленчени гюнагьы ачыкъ этилгенде буса, шо айыплы гиши тас этмеге зат къалмагъан деп, гюнагьларын токътатмай, узата.

АБДУЛЛА МУСЛИМОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...