Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге болагъан инсан – ругьу гючлю, къылыгъы токъташгъан гишидир. Олай адам къазапланагъанда яда къарсалайгъанда гьалекликге тарымай оьз-оьзюн тутмагъа бажара.

 

Къыйын масъалагъа тарыгъан инсан авур гьалдан чыкъмакъ учун юрегин йымышатып, гючюн жыйып болмагъа тарыкъ. Сабурлукъ гёрсетмеге болгъан адам яшав сынавдан енгил чыгъар.

Башына къыйынлыкъ къопгъанда инсан ачувланмагъа, йыламагъа, акъырмагъа башлай. Сабурлукъ агь урувну токътатыв, янгыз бу гьислени басылтыв булан дазуланмай. Гьар адам не авур ишни де, балагьны да къатты кюйде къаршылама тарыкъ. Болуп турагъан бары да зат Яратгъаныбызны пурманы булан болагъангъа инанма ва Есибизден кёмек тилемеге тарыкъ.

Бары да адам насипли болмагъа ва балагьлар, масъалалар оьзюне тиймей, ягъадан гетгенни сюе. Амма «насип» дегенни гьар кес башгъа-башгъа кюйде англай.

Яшаву тюзелген, тек бир-бирде масъалалар тувагъан гишиге оьзгелерден эсе сабур болмагъа къыйындыр. Инсан урлукъну тарихинден белгили йимик, адамлар асрулар бою тюрлю-тюрлю къыйынлыкъланы, сынавланы башдан гечирген, тек кёбюсю гьалда шолардан эсен-аман оьтмеге бажаргъан.

Къыйынлы гьалгъа тарыгъанлагъа имканлыгъы барлар кёмек этмей де къоймагъан. Шолай кёмек этивню гёрмекли уьлгюсю – гьали-гьалилерде дюньягъа яйылып гетген пандемия: шо заман адамлар бир-бирини гьайын этмеге болду.

Амма бизин Дагъыстанда аз замангъа интернет тайса, ярыкъланы сёндюрсе, сув, газ гелмейген болса, гьалиги адамлагъа уллу къайгъы тюше, биревлеге чи гьатта балагь да дюрдюр. Бизден алда оьмюр сюрген ата-бабаларыбыз булай яхшылыкъланы къырыйын да билмей яшап гетген. Ал заманларда яшав нечик авур болгъанын билебизми яда оланы къыйынлыкъларын унутуп барабызмы? Оланы яшаву бизинкинден шайлы къысгъа да болгъан. Уллаталарыбыз, улланаларыбыз яшавунда гёрген къыйынлыкъланы биз гёз алдыбызгъа гелтирмеге де болмасбыз. Олар токъ яшамакъны гьакъында умут да этмей эди, оланы аслу мурады – сав къалмакъ болгъан.

О заманларда яшагъан ва авур гьалланы башдан гечиргенлеге яшавда къаршылашагъан къыйынлыкълагъа гьалиги наслудан эсе сабурлу кюйде янашмагъа, озокъда, тынч болур.

Ата-бабаларыбызны яшаву бек къыйын бола туруп, олар сабурлукъ ва чыдамлыкъ гёрсетип оьмюр сюргенни билебизми экен? Шоланы яшавундан биз не уьлгю алмагъа болабыз?

Ислам динибиз къыйынлы гьалгъа тюшгенлеге сабур болмагъа гёрсете. Сынавлардан оьтмеге, чыдамлыкъ гёрсетмеге тынч болсун учун, бетер гьалланы гёргенлени яшавуна къарама, оланы гьалыны гьакъында ойлашмагъа яхшыдыр. Эсин жыйып, оьзюнден авур гьалдагъы адамлагъа къарайгъан гишиге чыдамлыкъ гёрсетмеге тынч болма герек. Амма оьзюнден яхшы гьалдагъылагъа къарай буса, оьзюню авур яшаву огъар дагъыдан бек авур гёрюнер.

Инсан не гьалгъа тарыса да, ачувланмагъа ва яшаву бырыкъ гетгенине агь урмагъа тюшмейдир, неге десе ону шо яшавуна башгъалар бек сукъланмакъ бар. Нечик болса да, оьзюнден дагъы да яман гьалдагъылар ёлукъмай къалмай. Инсан не къыйынлыкъгъа тарыса да, тек гьалиги заманда ашама ашы, гиймеге опурагъы ёкълар бармы дагъы? Аслу гьалда бютюн халкъны турмагъа ери де бар. Шолай болса да, адамлар кантын къоймай, бар-барлыгъына шюкюрлюк этмей.

Бир-бир адамланы ажайып «пагьмусу» бар, шогъар гёре олар ёкъ ерде де оьзлеге масъала тапмагъа бажара. Чёп де ёкъ затдан оьзлеге де, айлана якъдагъылагъа да уллу масъала чыгъартагъанлар азмы? Олар шо ялгъан масъалаланы чечебиз деп, агьамиятлы ишлени артгъа теберип къойма бола. Битмес кантыллавун да узатып…

Эгер къыйынлы гьалгъа къаршы болгъанлар яхшы кюйде ойлашып къараса, шо ишлер бир де масъала тюгюлюн англамакъ бар. Кёбюсю гезикде шолар маънасыз ва агьамиятсыз болуп чыгъа. Гьалны тюз кюйде англаса, инсангъа шоланы башдан гечирмеге шайлы рагьат болар.

Амма чыдамлы болмакъны, Яратгъаныбыздан гелеген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк этмекни орнунда кёплер яшавну багъыйсыз янларына агьамият бере, шогъар багъып ава. Муна шолайлыкъ инсангъа насипли болмагъа четим эте.

 

 

Нурмагьаммат Изудинов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...