Оьрюм къызьяш оьзюнден уялмас учун кёмек этейик

Оьрюм къызьяш оьзюнден уялмас учун кёмек этейик

Оьрюм яшны вакътиси – къыйынлы заман, къызлагъа буса, эки къат авур. Неге десе, олар шо вакътиде психология якъдан да, оьзге бютюнлей де алышына. Къызьяшны гёрюнюшю алышына, бетине тююрлер чыгъа, къаркъара башгъа бола, бир-бир ерлеге тюк бите, гьайиз башлана. 

 

Уллу болмагъа башлагъан бу вакътисинде яш оьрюмлеге, айрокъда къызлагъа англав ва ата-ананы кёмеги бек гьажатлы. Юрекдегин ачыкъ этмеге болагъанлыкъ, анагъа сырын аян этмек, алашынывланы англатмакъ – къызгъа нече де тарыкълы бола, англашылмайгъан, башгъа гирмейген янгылыкълардан оьтмеге болушлукъ эте.

Аналаны борчу – къызын болажакъ алышынывлагъа алданокъ гьазирлемек ва шолар болмагъа герекли ишлер деп англатмакъ. Ол 8–9 йыллыкъ чагъына етишген къызына: «Сен уллу болуп барасан, къаркъара оьсе – шолай болмагъа герек», – деп айтып, гьазирлик гёрмеге яхшы болур.  

Булай лакъыр этмек тынч масъала тюгюл. Шо чагъындагъы оьз гьалыгъызны гёз алгъа гелтиригиз. Кёплер анасы булан бу темагъа сёйлемеге уяла, тартына, айып гёре. Шо саялы олар сырын къурдаш къызларына чече яда оьзбашына маънасын билмеге къарай. Аналар, къызларыгъыз булан ювукъ аралыкъ тутмагъа сюе бусагъыз ва оьсюп гелеген яш уллу болгъанын енгил ва исбайы кюйде къабул этгенни сюе бусагъыз – иннемей турмагъыз.  

Гиччи яшланы тер ийиси уллуланыки йимик гючлю тюгюл. Амма оьрюм чагъына етишгенде терлейгенлик бек билине. Къызыгъыз артыкъ терлейгенин гьис этдигизми? Шоссагьат ону булан тазалыкъ масъалагъа байлавлу лакъыр этигиз, тер ийисни басылтагъан кюйлени англатыгъыз. Тёшю уллу болгъанны гёргенде – шогъар гёре сёйлегиз. Хас гийим тарыкъ болажагъын ва ону нечик гиймеге, юрютмеге герекни англатыгъыз.

Докторлар билдиреген кюйде, къызланы бирден-бир оьсюп йибереген вакътиси гьайиз башлангъанча бир йыл алда гьис этиле. Къызыгъыз оьсюп йибергенни гёрсегиз, бу агьамиятлы масъалагъа байлавлу лакъыр этмей къоймагъыз. Гьайиз булан масъалалар нечик чечилегенни гьакъында анадан яхшы башгъа адам илиякълы кюйде англатмас.

Къызгъа тюк битмеге башлагъанда да ана шо не иш булан байлавлу экенин ачыкъ этсе яхшы. Арив гёрюнюшню сырларын да ана англатса яман болмас.

Яшёрюмде гормонлар гючленип, оланы хошу, гёнгю гюнде юз тюрлю алышына. Шону англайгъан ата-ана хыйлы къавгъадан сакъланмагъа бола. Бу гьал неден башланагъанны ва нечик шондан чыкъмагъа болагъанны, оьз-оьзюн тергевню тюбюнде сакълайгъан кюйлени англатмагъа тарыкъ. Масала, тыныш алыв гимнастика, спорт, дурус ашав, алгъышлар – кёмек этегенни етишдирмеге яхшы.

Гёзелликни, сюювню, аналыкъны ва шолай оьзге темалагъа гёре гележекде къызларыбыз булан кёп-кёп лакъыр этежекбиз… Ана юрек баласын сюе ва, яшав масъалаланы англатып, огъар гьар якъдан кёмек эте.

 

Юлия Зачёсова

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Забургъа (Псалтирь) иътикъатынг нечик болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Забур китап, Аллагьны ﷻ сыйлы китапларыны бириси, Аллагь ﷻ ону Оьзюню пайхаммары Давутгъа йиберген. Сыйлы болгъан Къуръан каламында Аллагь ﷻ булай айта: «Ва...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...