«Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен»

«Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен»

Бизин яшавубузда гьар айтылгъан сёзню ажайып маънасы бар. Ойлашмай чыгъып къалгъан сёз теренге гетип, уллу эришивлюкге гелтирмеге бола. Шо кюйде, ювукъ адамынга багъышланып, гьакъ эрекден айтылгъан исси калима муъжизатлы бола: сёнюп барагъан сюювню тирелте, аврувну басылта, умут гелтире.

 

Олжагъыз булан илиякълы аралыкъланы сакъламагъа кёмек этер бир-нече сёз тагъымлагъа уьйретмеге сюебиз сизин бугюн. Бир ахшам, чай иче туруп, гьар гюн айтылагъан «нечисен?», «бугюн не этдинг?» деген соравланы орнунда гьашыкъ адамынга бу жанлы сёзлени айтма къарагъыз. Гёрерсиз, агьлюгюз булан юрек гьислеригиз нечик татувлу болуп гетер.

Булай алгъанда, «Айт магъа бары да затны» дегенде гьайран болма чакъы маъна ёкъ, тек бу простой сёзлер эр-къатынны аралыгъын ювукъ этмеге, оланы бир-бирине исиндирмеге, гьислерин уятма бола. Эр-къатынны арасында сююв бокъурлап къайнамакъ учун, гьислер гьакиме герек деп янгылыш ойлашабыз. Гьакъыкъатда, яшав да гёрсетеген кюйде, олжаланы арасы бузукъ буса, шону аслу себеби – бир-бирин ахырана ерли англамайгъанлыкъ болуп токътай. Биз агьлюбюзню нече де бек сюймеге болабыз, тек шону булан бирче ону эшитмей де къалабыз. Огъар болуп турагъан ишлеге уьстденсув къарайбыз. Гьар гюн уьюбюзде бир-бирибизге сорашабыз, янгылыкъланы айтабыз, гьалыбызны, къардашларыбызны, ишибизни гьакъында сорайбыз, гележекде не этежегибизни билдиребиз. Амма шолар барысы да жан сююндюреген алгъасамай лакъырлашывдан, ачыкъ сёзден бек арек. Исси къатнавну сыры недир? Ювукъ адамыбыз булан хабарлайгъанда кёбюсю гезик эшитгенибизге тамаша янашабыз. Арагъа напсыбыз къошула ва экинчи яртыбызны гьислерин толу кюйде англап болмай къалабыз. «Магъа булайлыкъ не этер?», «Шондан магъа яман болмасмы?», «Болуп турагъан гьал аралыгъыбызгъа таъсир этмесми?» – деген соравлар тувма бола ва къатнав бузула. «Менмен» дегенлик оьр бола. Олжагъыз айтагъангъа яхшы кюйде къулакъасып тынгласа, сёзюне багьа берип къараса не болур экен? Агьлюгюз янгыз тюгюлюн гёрсетигиз, ону къыйыны, масъалалары сизге де ювукъ экенни билдиригиз. Тамаша болмагъыз, къатты эргишилеге де бир-бирде янын тутув, кёмек этив, якълав тарыкъ бола. Шо саялы гьакъ юрекден «Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен» деп айтылгъан сёзлер эр-къатынны аралыгъын янгыдан ювукъ этмеге болушлукъгъа ёл ача. Шо сёзлени айтагъанда олжагъызны янына олтуруп, гёзлерини ичине къарагъыз, ону гьалына юрек авуртагъанны гёрсетигиз.

Масъаланы шоссагьат чечмеге, болгъан ишни алгъасап тюзлемеге къарамагъыз. Бир башлап яхшы кюйде тынглагъыз. Ичиндеги дертин къатынына ачыкъ этген ва якълавну гёрген сонг, масъаланы чечеген кюйню эргиши оьзю табажакъ.

«Жагь тынглавчу» болмагъа уьйренигиз. Бу психология къайда адам булан кёп сююп къатнама ёл ача. Тынглап бажарагъан гиши булан «иш гёрмек» инсанны бек кепине геле. Бир-бирде «Мен сени тюз англадыммы?», «Сен шолай деп ойлашамысан?» деген соравлар бермеге яхшы болар. Къатнавну барышында «англашылды», «мени де шолай эсиме геле», «разимен», «шу ерни англамадым» деген ёрукъда сёз къошма да ярамай тюгюл. Заманда бир янгырыкъ тавуш (эхо) къайданы къоллама ярай. Демек, лакъырдашыгъыз эсгереген ойланы такрарлайсыз, шолайлыкъ булан огъар яхшы кюйде тынглайгъаныгъызны гёрсетесиз.

«Айт бары да затны» деген ажайып калиманы янгыз авур гьалда, масъала тувгъанда айтмакъ булан дазуланма тюшмей. Къыйынлы гьалда кёп сюеген адамынга табылмакъ нече де яхшы, амма сююнегенде де ону янында болмакъ бек агьамиятлы. Шо саялы янгыз авур гьалдагъы заманда сёйлеп къалмагъыз, насипли вакътилерде де ювукъ къатнагъыз. Натижада шо исси мюгьлетлер, сюювню гючю булан артып, аралыкъ дагъыдан-дагъы ювукъ болар.

 

Юлия Зачёсова

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....