Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

 

Эргиши ва тиштайпа… Биз бары да якъдан башгъа-башгъабыз, тыш гёрюнюшден башлап, ойлашагъан кююбюзге гёре де. Бизге бир-бирибизни англамагъа къыйын.

 

Агьлю къуруп, бирче 10–15 йыл яшап, хыйлы агьвалатны башдан гечирген сонг, эр-къатын бир-бирин англайгъан бола ва бир ёлда пикру къура. Амма бир-бирин англамакъ учун, онча уллу мезгилден оьтмейли, сынавлардан да чыкъмайлы, хыйлы затгъа уьйренмеге болагъан ёл бар. Эргишини бек ачувун чыгъартагъан тиштайпаланы бир-бир хаситяларын эсгерейик бугюн ва шолардан нечик къутулмагъа болагъанны англатайыкъ.

 

Ахыры битмейген хатиржанлыкъ

«Мен къатынымны сюемен, магъа къарайгъан кююне разимен, яшларыбызны тарбиялай туруп, арыйгъанын да гёремен. Амма белгисиз себепден ол мени булан сёйлемей «шишип» къалса, къашларын тююп юрюйгенин эс этсем, ёкъ ерден йылап йиберсе, мен не этмеге герегимни билмей къаламан», – деп, 27 йыллыкъ Арсен яза.

Гертиден де, ёкъ ерден хатири къалып, къатынгишини тутулагъан хасияты эргишини чекесине чыгъагъан аслу мердешлерден. Кёбюсю тиштайпа ёкъ ерден масъала чыгъарма болагъан «пагьмусу» барны оьзлер де биледир. Балики, къатынгиши башында болуп турагъанны, хошу негер гётериле яда негер тюше дегенни оьзю де англамагъа болмай къаладыр. Эргишилер буса, аслу гьалда олай гьалекли тюгюл, шо саялы тиштайпаны гьавадай алышынагъан кююне къарап, тайышма аз къала. Эгер яшав ёлдашыгъызны оьзюгюзден айырма сюймей бусагъыз, гьислеригизни жыймагъа уьйренигиз, гьалекли гьалгъа тюшмекден сакъланыгъыз.

 

Гюнчюлюк (ревность)

«Къатыным – ахтарывчу-следователим. Ол даим тергевлюкню тюбюнде сакълай мени ва мен не «жинаятчылыкъ» этер деп гьазир тура. Къайдагъы къатнавдыр, къайдагъы къатынлардыр! Шолардамы мени гьайым? Амма къатын олай деп ойлашмай. Гьар гюн телефонумну тергей. Мен шогъар яхшы да чыдап тураман. Амма ол гьатдан озуп йиберсе чи, мени де токътатма къыйын болар», – деп, 40-йыллыкъ башгъа эргиши яза.

Гьатдан озуп йибереген гюнчюлюк, азатлыкъны бек сюеген жанланы – эргишилени – бек ачувун чыгъарта. Анасы авлетин тергейгенде йимик, къатын эрин тергемеге башласа, ону иши яхшы болмас, ол гьатдан оза ва эргишиге душман болар. Булай «аврувлу» гюнчюлюк башгъа къатындан къоруп сакъламас, некъадар, даим тергеп турагъан къатын эргишини къачагъан гьалгъа салажакъ. Шо саялы эргишини азатлыгъына «къол узатмаса» яхшы.

 

Гёземелик учунгъу агьлю

«Къатынымны къурдашлары нечик яшамагъа герек, деп ёравлар бере туруп, агьлюбюзню айырагъан гьалгъа салды. Гьар эришгенибизни гьакъында, къынгыр чыкъгъан сёзню ол къурдашларына шоссагьат билдире эди. Гьар шолай «билдиривден» сонг, аралыкъларыбыз бирден-бир бузукъ бола эди. Агьлюбюз тозулма аз къалды. Гьали буса, агьлюде не болса да, ол биревге де, бир зат да айтмай», – деп, 34-йыллыкъ эргиши билдире. 

Агьлюде болуп турагъанны къыргъа чыгъартагъанлыкъ хыйлы насипли агьлюню бузгъан. Эр-къатынны арасында сёз де, тюртюшюв де бола, тек шо гьакъда къатын анасына, къурдашына, къызардашына айтса, масъала чечилмей, оьрчюп йиберсе тюгюл.

 

Зая харжланагъан акъча

«Къатыным акъча юрютюп болагъан адам тюгюл. Мен эки ишде ишлеймен. Ол буса, гьалиги байлагъа къарап, олар йимик болма сюе. Гьатта мени къызгъанчлыкъда да айыплай. Агьлюмню толу кюйде таъмин этемен – аш, опуракъ, уьйге о-бу аламан, докторлагъа чыгъышлар этемен, тарыкъ-герегине къолуна да акъча тутдураман. Амма нечакъы этсем де, берсем де – огъар аз», – деп, 38-йыллыкъ Али кант эте.

Агьлюню акъчасын аявлап харжлайгъан къатынланы эргишилер ажайып къыйматлай. Гьакъылы бар тиштайпа эри не гелтирсе де, шону разилик булан къабул этер. Ожакъдагъы ишлер – ортакъ борчлар экенни къатын англаса ва эрини загьматын къыйматлап болса, ожакъда татувлукъ да, эр-къатынны аралыгъы да ювукъ болур.

 

Юлия Зачёсова

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...