Болажакъ аналагъа агьамиятлы ёравлар

Болажакъ аналагъа агьамиятлы ёравлар

Къатынгиши яшгъа токътагъанда ол сююне, гьалек бола, къарсалай, юреги чыкъма аз къала – нечик алай да жаны тюрлю гьислерден тола. Шо ажайып вакътини ичинде болажакъ ана гьакъыллы кюйде ойлашма болмай къала. Ону айланасындагъы уллана, уллата, эгечилер ва яшны атасы тамаша девюрню башдан гечире.

 

Яш тапмагъа гьазирленеген анагъа шо вакътиде ону янында сынавлу уллулар, гьакъыллы насигьатчылар болса, бек яхшы болажагъы ачыкъ. Биз айлы къатынлар учун пайдалы ёравлар онгардыкъ. Шоланы кёмеги булан болажакъ ана енгил кюйде яш табар, чыдамлы болар ва харжын аявлап сакълама имканлыкъ табар.

 

1. Кёбюсю зат тарыкъ болмажакъ

Яш тапма гьазирленаген анагъа берилеген ёравлар интернетде толуп бар. Балагъа не гийдирме тарыкъ, не оюнчакълар йылама къоймас, къайсы памперслер яхшы деген соравлагъа жаваплар гьап-гьазир. Бек билегенлеге тынглай туруп, жагьил ананы башы айланма бола. Шолай болагъанны себеби: тарыкъ яда тарыкъ тюгюл бир зат да ёкъ. Яшыгъызгъа къыйышагъаны ва къыйышмайгъаны болса тюгюл. Биревлер яшын бырын заманларда йимик чырмай, башгъалар янгы къайдаланы тюгюл эсе къоллама ювукъ да этмей. Сынавлу ата-ана ушатгъан-ушатгъан затны яшларына алмагъа ярамайгъанны яхшы англай. Яшгъа лап биринчи айны узагъында тарыгъын алмакъ таманлыкъ эте. Сонг буса не зат гьажатлы экени алына туражакъ. Бизин ата-аналарыбыз оьз заманында яшлары учун тарыгъын алма сюегенде бир-бир къыйынлыкълардан оьтме герекли болгъан. Гьали буса, еринден тербенмей интернетден таба пап-парахат кюйде жанынг сюйгенни алмагъа боласан.

 

2. Аналар, оьзюгюзню гьайыгъызны этигиз

Яш тувгъан биринчи йыл – къатынгиши баласындан айрылмайгъан, ону тарыкъ-гереги булан яшайгъан вакъти. Шо заманны узагъында ол оьзюню гьайын этмей, савлугъуна къарамай, тыш гёрюнюшюне де къол силлей. Натижасы яман бите ва яшны анасы аврума башлай, карсалавлу бола, оьз-оьзюне ачувлана. О да аз йимик, эр-къатынны аралыгъы сувукъ болмакъ бар, агьлюдеги гьал яман якъгъа алышына. Шолай болмакъдан сакъланмакъ учун, ана яшыны гьайын этегенден къайры, оьзюню де унутмагъа герекмей. Витаминлер, толу кюйдеги аш, физкультура – булар барысы да къатынгишини савлугъуна яхшы таъсир этежеги ачыкъ. Чачны, гённю гьайын этмеге тарыкъ. Лап аслусу – толу кюйдеги юху. Сынавлу аналар айтагъан кюйде, уьй тазалыкъ, аш биширив, оьзге ишлер учун да юхудан юлкъмагъа ярамай. Яшыгъыз булан бирче ятып юхлагъыз ва насипли болугъуз!

 

 3. Ишлени алгъасатмагъыз

Бизин охувчуларыбызны арасында гьар масъаланы мекенли чечме бажарагъан бек билеген аналар бардыр. Дюньягъа янгы адам гелгенде аналыкъ гьислени сезеген шолай тиштайпалар яш оьсдюрмеге гирише. Амма не ишде йимик мунда да алгъасама тюшмей. Заманыгъызны бюс-бютюнлей яшны тарбиялама, ону аркъагъа миндирип айланмагъа тарыкъ тюгюл. Янгы тувгъан нарысталар яшавуну биринчи йылында айлана якъны ахтара, олагъа ялкъывлу тюгюл. Олагъа инг де тарыкълы зат – ананы тавушун эшитмек, сюювюн сезмек, ювукъ адамы янында экенин гёрмек. Гиччи яшлагъа юхудан тойгъан, парахат юрекли ана тарыкъ, къатты тарбия береген муаллим тарыкъ тюгюл. Сонг-сонг яшавгъа уьйрете турма хыйлы заман болажакъ, гьали буса аналыкъ гьислерден сююнюп яшагъыз.

 

4. Кёмек тилеме уялмагъыз

Жагьил ананы айланасындагъы кёбюсю халкъ огъар не кёмек этмеге болагъанны билмей къала. Шо саялы янгы тувгъан яшны анасы не зат буса да тилеме сюйсе, англашылагъан кюйде тилемек агьамиятлы. Башлапгъы заманда бир къолугъуз булан яшны ятдырмагъа, башгъа къолугъуз булан – аш этмеге, уьй тазаламагъа, итив урмагъа, оьзге къуллукъ битдирмеге бажарылмай буса къайырмас. Бара-бара уьйренип къалажакъсыз. Сынав тез гелеген иш.

Бары да яш аналагъа парахатлыкъ, сабурлукъ, гючлю болмакъ ёрайбыз. Билигиз: сиз юхудан тояжакъсыз, сувугъан чай ичмежексиз, рагьат кюйде къонакълай баражакъсыз, къуру яшны гьайын этип турмай, оьзюгюзге чакъы да заман табылажакъ. Юмурукъ чакъы бу гиччи яш оьсюп уллу болажакъ, муратларына етишеген эсли инсан болуп тораяжакъ. Шо вакъти тез гелип къалажакъ, эс этмей къалажакъсыз, шо саялы бугюгюзню хадирин билип яшагъыз.

 

 

Юлия Зачёсова

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...