Татли затлардан айрылайыкъ

Татли затлардан айрылайыкъ

Татли затлардан айрылайыкъ

Яйны вакътисинде адамлар ял ала, артыкъ затдан айрылмагъа сюймей, шону ичинде артыкъ авурлукъдан да. Шекер ва углеводлар инче белни лап уллу душманлары экенни барыбыз да яхшы билебиз. Къаркъарабызны авурлугъун аз этмеге башлагъанда муна шулардан къутулмагъа бек къыйын бола. Татлиликлени ва хамурдан этилген ашланы даим ашамай турмагъа бажарыламы? Алай арив бажарыла, аслусу – шолайлыкъны гертиден де этмеге сюйсе ва бир-нече ёравланы кютсе бола.

1. Аслу аш ашав толу болмагъа герек. Эртенги, тюшдеги ва ахшамгъы толу кюйдеги аш ашав татлиликлерден къутулмагъа кёмек этмеге бола. Озокъда, булайлыкъ артыкъ ашамагъа тарыкъ демек тюгюл. Ашыгъыз татувлу ва енгил болсун, яшылчалар ва овошлар кёп къоллагъыз. Пайдалы майланы гьакъында да унутмагъыз – эртенлер рафинированный тюгюл урлукъ май, къаймакъ, сари май ашаса, кёп замангъа ач къоймай сакълай.

2. Татлиликлени орнунда емишлер ашагъыз. Татуву татли бары да затны гери урмагъа тарыкъ тюгюл. Емишлер татлиликлени орнун алай арив тутмагъа бола. Бир-нече гюнню узагъында татли зат ашамасагъыз емишлени татуву айрыча татувлу тиежек. Шолайлыкъ булан, бара-бара шекерли ашланы орнун емиш тутса, къаркъарагъа да пайда болур, татли зат етишмей деп къыйналма да тюшмежек.

3. Калорийни аз этмей сакълама да бажарыла. Шекери бар ашамлыкъланы къойгъанда оьзге ашланы да шоссагьат гери урмагъа тарыкъ тюгюл. Шолай этсегиз, шекерли ашланы къоювугъуз тынч оьтежек ва гьатта психикагъа да гюч болмас. Натижада буса, бир жумалардан азмагъа башлажакъсыз ва артыкъ килолар таяжакъ.

4. Леззет алывну ёлларын излегиз. Бермеге сюеген ёравум адам билмесдей иш тюгюл, тек кимни де хошун гётермеге бола. Гезев, спорт, сурат этив, гюлебете тигив (вышивание), китап охув, къатнав – яшавну толумлашдыра, ярыкъ эте. Шолайлыкъны сайласакъ, телевизорну алдында татлиликлер булан хырындан янтайып чай ичгенден эсе шайлы да къолайдыр.

Оьрде берилген ёравлагъа гёре этмеге болсакъ, узакъ къалмай натижаны да гёрербиз. Шекерден къутулмагъа къыйын иш ва натижалар гёрюлмеге башлагъанда ругь гётерилмей болмас. Бир айдан юхугъуз къатты болажакъ, гёнгюгюз ачылажакъ, къурсакъдагъы авурлукъ таяжакъ, бетигиз ачылажакъ ва бир-нече килогъа енгил болажакъсыз.

Сафия Фокина

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...