Яхшы къайнана нечик бола?

Яхшы къайнана нечик бола?

Яхшы къайнана нечик бола?

Яхшы къайнана нечик бола?

Бу дюньяда тетиксиз адам болмайгъанны биз барыбыз да яхшы билебиз. Аралыкъланы болдурув ва арив этив эки де якъны гьаракатындан гьасил бола. Амма гьар къатынгиши къайнанасында болгъур йимик хасиятлар гьакъда умут эте. Социальный сетлерде тиштайпаланы арасында алашаракъ сорав алыв этип, къайнанада не йимик хасиятлар болса яхшы экенни гьакъында билмеге къарадыкъ.

1.Йыракъ мезгилдеги сююв

Сорав алывда ортакъчылкъ этген кёбюсю къатынгиши ачыкъ этген кюйде, ашюй айры болгъанда гелинни къайнанасы булангъы аралыгъы шайлы къолай бола. Ал заманларда къайынлар булан бир уьйде яшамакъ гьамангъы иш йимик гёрюне эди буса, гьалиги девюрде жагьил ожакъ айрыча яшамакъны яны. «Эрим булан уьйленгенде айрыча яшамагъа имканлыгъыбыз ёкъ эди. Оьзюбюзню уьюбюз болгъанча биз къайынлар булан бирче яшай эдик. Шо вакътини ичинде мен даим тартышывлу, гьалекли гьалда эдим. Къайнанам гьар заман сувукъ къарай эди магъа: сайки адамшавлу аш биширип де болмайман, уьйлени де таза сакъламагъа бажармайман ва шолай оьзге оьпкелевлер таймай эди. Амма уьюбюз тизилип битип, айрыча яшамагъа башлагъанда арадагъы «буз» ирип къалды ва гьали бир-бирибизге къонакълай да барабыз, бек татли къатнма да къатнмайбыз», – деп сорав алывда ортакъчылыкъ этгенлени бириси хабарлай.

2.Къатынгишилени бир-бирин тутуву

Къайнана гелинине къызына йимик янашгъанны кёплер умут эте, гьасирет къала. Шо саялыдыр хыйлы халкъланы арасында къайнанагъа гелини «анам» деп айтмакъ макъталып гелгени. Янгы гелген гелин эри булан, ол терс заманда эришмеге тюшюп, къайнанасы (адилликни сайлап) оьзюню яны болургъа умут эте. «Къайнанам магъа бек ювукъ адам саялы огъар «анам» деп тюгюл эсе айтма да айтмайман. Ону дёрт уланы бар ва биз, ону гелинлери, огъар гьакъ кюйде къызлары йимикбиз. Бу ажайып къатын уланлары терс болагъан заманда, олагъа айып этип, гьакъыкъатны яны бола ва бизге сёз тиймеге къоймай. Ол герти дюньягъа гёчгенде ожакъ бош болду, биз де етим къалдыкъ», – башгъа тиштайпа яшавунда гёргенин суратлай.

3.Эдеп юрютмек – инче хасият

Сорав алывда ортакъчылыкъ этген кёбюсю къатынгиши гьисап этеген юйде, гьар агьлюню ич дазуларына гьюрмет булан янашса яхшы. Къайсы гелинге де сорасанг, баласына янашмагъа герек кюйге уьйретмейген, гиччи яшланы нечик оьсдюрмеге гереги гьакъда гьакъыл бермейген, ожакъны тазалыкъда не ёрукъда сакъламагъа англатмайгъан, демек авлетини агьлюсюне сугъулмайгъан къатынгиши – сийрек ёлугъагъан алтын гесек. Эгер шолай къайнана къонакълай гелгенче алданокъ зенг этип билдирсе чи, ону алмасалма ер тапмайгъан кюйде, гелини гьазир болуп, ашы да, къашы да булан дегенлей, исси къаршылажакъгъа шеклик ёкъ. «Мен таныйгъан адамланы арасында къайнанам – лап инче тарбиясы булангъы эдепли инсан. Эгер ёрав тарыкъ болса, гьакъыл сёзю булан кёмек этер, тек бирт де хохаймас. Агьлюм булан сегиз йыл бола яшайгъаныкъ, шонча заманны ичинде къайнанам алданокъ билдирмейли бирт де абат алмагъан бизге багъып. Геле буса да, илиякълы сорашып ва: «Аявлуларым, тарыкъ зат бармы, не алайым?» – деп геле. Муна шулай уллу насип болду магъа», – деп бирдагъы тиштайпа сююнегенин яшырмай.

4.Баланы баласындан айрылмас

Яшавда не де бола ва бир-бирде агьлюлер тозулуп, гиччи яшлар экини орнунда ана якъдагъы бир уллана булан къала. Амма сийрек буса да яшавда яшлары айрылгъангъа да къарамайлы, къайнаналар бир якъны да тутмай, башгъаланы сёкмей, кёп сююп балаланы балары булан къатнай, оланы гьайын эте, яшавунда ортакъчылкъ болдура. «Эрим булан он йыл яшап, сонг айрылдыкъ. Шолай болмакъгъа биз экибиз де айыплыбыз, тек болгъан ишни къайтармагъа кюй ёкъ. Агьлю тозулгъангъа бек къайгъырагъан эки авлетибиз бар. Айрылгъан сонг къайнанам магъа бир яман сёз де айтмагъан, некъадар баласыны балалары саялы баракалла айтгъан», – деген хабарны да эшитебиз. Не гьал тувулунса да, не болса да, гьар ким, динибиз уьйретеген кюйде, адамлыгъын сакълама герек. Бирбирибизге гьюрмет этип яшайыкъ.

БУ БЕТНИ СОФИЯ ФОКИНА ГЬАЗИРЛЕГЕН

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...