Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

2-нчи бёлюк.

Бизин ватаныбыз.

6-нчы дарс. Ватан сююв.

 

Бизин уьлкебиз – Россия

Бизин ватаныбыз – Дагъыстан

 

 

Ватан

Ватан деген недир? Шо дюр биз тувгъан, оьсген, тарбия алгъан ер. Ватан бизин учун кёп иш эте, биз ону гьакъ юрекден сюебиз.

Ватанны сюймек – дин белгиси. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ тувгъан ва оьсген ерин гьакъ юрекден сюе болгъан. Ол Макканы сюе эди, сонг Мадинаны да сюйдю. Ол оьзюню халкъын – бусурманланы да бек сюе болгъан.

«Лап гючлю къала – Ватанын сюймек», – деп имам Шамил айта болгъан.

Ватанын сюеген инсан пайдалы билим алмагъа къаст эте. Шолайлыкъ – уьлкесини гележегини гьайын этеген бола. Олай да, ол тазалыкъ юрюте, табии байлыкъланы да аявлап сакълай.

Иманы бар адам оьз ерин ва ана топурагъын сюе. Ол ватаныны тарихин ва маданиятын къыйматлай, ана тилин биле ва сюе. Халкъланы башгъалыкъларына буса абурлу янаша.

Бизин Ватаныбыз – Дагъыстан. Бу – уллу алимлени ва имамланы ватаны. Давну заманында Дагъыстанны игитлери ватанын якълагъан. Къоччакълыгъы булан олар оьз топурагъын белгили этген. Къагьруман кюйде чалышгъан имам Шамилни атын сав дюньяда биле. Дагъыстан алимлени китапларын да шо кюйде дюньяны бары да еринде охуй.

Биз Ватаныбызны сюебиз ва абурлайбыз. Къайда болсакъ да, ана топурагъыбызны ва ону игитлерин бирт де унутмасбыз.

Ватанны алдындагъы борч:

– Ватанны сюймек

– Къыйынлы заманда Ватан якъламакъ

– Ватанны тарихин билмек

 

 

Ватан сююв

Бир ахшам уьч агъа-ини – Агьмат, Гьабиб ва Даниял – уьюнде агьлюсю булан ойнай ва ата-анасы булан хабарлай болгъан. Алда адамлар нечик яшай болгъанны гьакъында айтмагъа Агьмат атасына тилей.

Ата булай хабарлай: «Балам, магъа уллатам айтгъанны айтайым сагъа. Ол простой уьйде яшай эди ва онда электрик ярыкъ, кондиционер, иссиде салкъын сув ичмеге болардай холодильник де болмагъан. Бир ерден башгъа ерге чалт кюйде элтмеге болардай ону машини болмагъан, гьатта къоркъунчсуз кюйде сапар этмеге ёллар да болмагъан. Охумакъ учун багъыйлы ва арив школалар да болмагъан. Оьзлер чачгъанны ашай болгъанлар.

Бизин заманда буса, яшларым, биз ватаныбызда къоркъунчсуз ва парахат яшайбыз. Бизин машинибиз ва онгайлы уьюбюз, билим алмакъ учун тизив школалар да бар. Аллагь ﷻ гёрсетмесин, бирибиз авруп къалсакъ, сав болмагъа азархана бар. Амма булай яхшылыкълардан дюньядагъы бары да яш пайдаланмай. Давдан сонг бузулгъан, амалсыз ва ач яшайгъан пачалыкълар дюньяда гьали де кёп бар.

Яшамакъ учун бизге булай пачалыкъ берген ва ватаныбызны сюегеник саялы, биз Есибизге шюкюрлюк этмеге герекбиз. Гьали, яшлар, айтыгъыз магъа, уьлкебиз учун биз не этмеге болабыз?»

Агьмат:

– Оьсгенде мен инженер болажакъман ва уллу уьйлер тизежекмен, – дей.

Гьабиб:

– Адамланы савлугъун къолай этмек учун мен доктор болмагъа сюемен, – деди.

Даниял буса:

– Ватанымны якъламакъ учун мен асгерде къуллукъ этмеге сюемен, – деп билдирди.

Уланлары берген жаваплар булан ата бек рази къала ва:

– Аллагь ﷻ онгарсын сизин! Ватаныбыз бек аявлу, биз шону якъламагъа ва аяп сакъламагъа тарыкъбыз.

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...