Яш бусурманны эдеплери

Яш бусурманны эдеплери

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

2-нчи бёлюк.

Бизин ватаныбыз.

6-нчы дарс. Ватан сююв.

 

Бизин уьлкебиз – Россия

Бизин ватаныбыз – Дагъыстан

 

 

Ватан

Ватан деген недир? Шо дюр биз тувгъан, оьсген, тарбия алгъан ер. Ватан бизин учун кёп иш эте, биз ону гьакъ юрекден сюебиз.

Ватанны сюймек – дин белгиси. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ тувгъан ва оьсген ерин гьакъ юрекден сюе болгъан. Ол Макканы сюе эди, сонг Мадинаны да сюйдю. Ол оьзюню халкъын – бусурманланы да бек сюе болгъан.

«Лап гючлю къала – Ватанын сюймек», – деп имам Шамил айта болгъан.

Ватанын сюеген инсан пайдалы билим алмагъа къаст эте. Шолайлыкъ – уьлкесини гележегини гьайын этеген бола. Олай да, ол тазалыкъ юрюте, табии байлыкъланы да аявлап сакълай.

Иманы бар адам оьз ерин ва ана топурагъын сюе. Ол ватаныны тарихин ва маданиятын къыйматлай, ана тилин биле ва сюе. Халкъланы башгъалыкъларына буса абурлу янаша.

Бизин Ватаныбыз – Дагъыстан. Бу – уллу алимлени ва имамланы ватаны. Давну заманында Дагъыстанны игитлери ватанын якълагъан. Къоччакълыгъы булан олар оьз топурагъын белгили этген. Къагьруман кюйде чалышгъан имам Шамилни атын сав дюньяда биле. Дагъыстан алимлени китапларын да шо кюйде дюньяны бары да еринде охуй.

Биз Ватаныбызны сюебиз ва абурлайбыз. Къайда болсакъ да, ана топурагъыбызны ва ону игитлерин бирт де унутмасбыз.

Ватанны алдындагъы борч:

– Ватанны сюймек

– Къыйынлы заманда Ватан якъламакъ

– Ватанны тарихин билмек

 

 

Ватан сююв

Бир ахшам уьч агъа-ини – Агьмат, Гьабиб ва Даниял – уьюнде агьлюсю булан ойнай ва ата-анасы булан хабарлай болгъан. Алда адамлар нечик яшай болгъанны гьакъында айтмагъа Агьмат атасына тилей.

Ата булай хабарлай: «Балам, магъа уллатам айтгъанны айтайым сагъа. Ол простой уьйде яшай эди ва онда электрик ярыкъ, кондиционер, иссиде салкъын сув ичмеге болардай холодильник де болмагъан. Бир ерден башгъа ерге чалт кюйде элтмеге болардай ону машини болмагъан, гьатта къоркъунчсуз кюйде сапар этмеге ёллар да болмагъан. Охумакъ учун багъыйлы ва арив школалар да болмагъан. Оьзлер чачгъанны ашай болгъанлар.

Бизин заманда буса, яшларым, биз ватаныбызда къоркъунчсуз ва парахат яшайбыз. Бизин машинибиз ва онгайлы уьюбюз, билим алмакъ учун тизив школалар да бар. Аллагь ﷻ гёрсетмесин, бирибиз авруп къалсакъ, сав болмагъа азархана бар. Амма булай яхшылыкълардан дюньядагъы бары да яш пайдаланмай. Давдан сонг бузулгъан, амалсыз ва ач яшайгъан пачалыкълар дюньяда гьали де кёп бар.

Яшамакъ учун бизге булай пачалыкъ берген ва ватаныбызны сюегеник саялы, биз Есибизге шюкюрлюк этмеге герекбиз. Гьали, яшлар, айтыгъыз магъа, уьлкебиз учун биз не этмеге болабыз?»

Агьмат:

– Оьсгенде мен инженер болажакъман ва уллу уьйлер тизежекмен, – дей.

Гьабиб:

– Адамланы савлугъун къолай этмек учун мен доктор болмагъа сюемен, – деди.

Даниял буса:

– Ватанымны якъламакъ учун мен асгерде къуллукъ этмеге сюемен, – деп билдирди.

Уланлары берген жаваплар булан ата бек рази къала ва:

– Аллагь ﷻ онгарсын сизин! Ватаныбыз бек аявлу, биз шону якъламагъа ва аяп сакъламагъа тарыкъбыз.

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   Расулуллагьны ﷺ айлана якъдагъы гьар-тюрлю затлагъа, савутгъа, байракъгъа, оьзге малгъа ва гьатта миник (верховое) гьайванлагъа ат береген хасияты болгъан.   Пайхаммарны байрагъыны аты «Аль-Укаб»...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...