А.С.ПУШКИН

А.С.ПУШКИН

Балыкъчыны ва балыкъны ёмагъы

(Гёчюрен Бадрутдин Магьамматов) (Давамы. Башы алдагъы номерде)

Толкъунланып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Чакъыра атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Айт мурадынг, айт, тамаза?!»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ,
Огъар янгы чара тарыкъ.
Чарабыз дёрт ярылгъан дей,
Бирт де битмей бетлеп тербей».
Къызыл къанатларын гере,
Алтын балыкъ жавап бере:
«Пашман болма, сыйлы къартым,
Уьйге эсен къайтма къара – 
Болур сизге янгы чара».
Къартым абзарына гире
Яп-янгы чараны гёре!
Къатын буса бирден-бир бек
Огъар къайнашып йибере:
«Гьай къолайсыз, гьай пайдасыз,
Янгыз чара тилегенсен!
Къалкъынг ёкъда, бу чарадан
Не пайда бар – билмегенсен!
Эсинг жыйып, тез гери къайт,
Бёркюнг алып, арив сёйлеп,
Бизге уьйлер тарыкъ деп айт!»
Булгъанышып гелеген
Гёк денгизине къайтып,
Къартым алтын балыкъны
Ахтара атын айтып.
Юзюп гелип алтын балыкъ
Къызыл къанатларын яза:
«Не къуллукъ бар, айт, тамаза?»
Къарт балыкъгъа башын ие:
«Багъышлап къой, бийкем–балыкъ,
Къатын къоймай, бермей яллыкъ.
Палчыкъ уьйден ялкъгъанман дей,
Огъар янгы уьйлер тарыкъ».
Алтын балыкъ жавап бере:
«Къартым, пашман болма, вёре.
Иш, нечик де, шолай буса,
Къыйнамасын сени бу ой –
Уьйлеригиз болду деп къой».
Уьйге къайтып къараса къарт – 
Гёз алдында гьайран сурат:
Тамашадан – тамаша.
Янгы ишленген къалаланы
Гёрсенг, гёзюнг къамаша!
Къапулары гёк эменден,
Тюнгюлюгю акъ ташдан…
Къарт къатыны къолун силлей
Къарап терезебашдан:
«Гьай къолайсыз, гьай ярахсыз,
Оьлтюресен мени чакъсыз!
Гечикмей бар, денгизге къайт.
Яхшы тилеп, балыкъгъа айт:
Мен сюймеймен къаравашдай
Даим эшик артда къалма,
Мен сюемен – бийке болма!»
Булгъанышып гёрюнеген
Гьалек денгизине къайтып,
Къартым алтын балыгъына
Тавуш бере атын айтып.
Гьазир етип алтын балыкъ,
Сорай: «Къартым, айт, не тарыкъ?»
Къарт энкейип башын ие:
Дертин ачыкъ этме сюе:
«Рагьмунг болсун, бийкем–балыкъ,
Къоймай къатын, бермей яллыкъ!
Гюн сайын къутуруп бара,
Бетлеше, баврумну яра…
Алдындан гьали шарайып – 
Ярлы къатын болма сюймей, –
Бийке къатын боламан, – дей!»
Балыкъ айта: «Пашман болма,
Бийке къатын болду деп къой,
Къайт, юрекге авур алма».

(арты гелеген номерде) Бу бетни А.Байгереев онгаргъан

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...