Шаввал айдагъы ораза тутув

Шаввал айдагъы ораза тутув

 

Шаввал – гьаж къылагъан уьч айны (ашхур аль-гьаж) биринчиси. Гьаж къылывну аслу адатлары зуль-гьижжа айны биринчи он гюнюнде башлана буса да, шаввал айны 1-нден тутуп Арапа гюн болгъанча (зуль-гьижжа айны 9-у) гьажны вакътиси деп санала.

 

Бу айда алты гюн сюннет ораза тутмакълыгъы булан бусурманлар ажайып уллу шабагъатны ораза тутувну агьамиятлыгъын Мугьаммат Пайхаммар ﷺ оьзю белгилеген болгъан. Ол: «Рамазан айда ораза тутгъан ва сонг шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан гиши сав йыл ораза тутгъан гишиге тенг бола», – деген (Агьмат).

Имам ан-Навави, шо гьадисге баянлыкъ бере туруп: «Шолайлыкъ сав йылгъа тенг бола, неге десе этилген гьар яхшы иш учун он керен артып зувап языла: рамазан ай учун – он айгъа йимик ва шаввал айны алты гюнюне де – къалгъан эки айгъа йимик», – деп англатгъан.

«Нихаят аль-Мугьтаж» деген китабында ар-Рамли булай яза: «Шаввал айда алты гюн ораза тутмакъ яхшы ишлерден (сюннет), неге десе Пайхаммарны ﷺ токъташгъан гьадисинде: “Рамазан айда ораза тутгъан ва сонг шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан гишиге болажакъ зувап оьмюр бою ораза тутгъанда йимик”, – деп айтыла. Демек, оьмюр бою тутгъан борч оразалагъа йимик шабагъат болажакъ».

Оьрде язылгъангъа баянлыкъ эте туруп, аш-Шабрамаллиси булай яза: «Булай шабагъатны адам алажакъ, эгер ол гьар йыл рамазан айны бары да гюнлеринде ва арты булан гелеген шаввал айда да алты гюн ораза тутгъан буса».

Арты булан ар-Рамли булай эсгере: «...Эгер шаввал айда оразаны алты гюн арты-артындан тутмай, айны ичинде тутуп къойса, шо да сюннет иш деп санала, тек байрамдан сонг, арты-арты булан алты гюн ораза тутмакъ артыкъ къыйматлы».

Шаввал айдагъы ораза тутувну терен гьакъыллыгъы – оьзге къошум ишлерде йимик. Ратибат-намазлар борч намазларыбызны толумлашдырагъанда йимик, шо алты гюн сюннет ораза тутув да, рамазан айда йиберилген кемчиликлени толумлашдыра, алдын ала.

Есибиз Аллагьны ﷻ разилигин алмакъ учун, Яратгъаныбыз бизге гьакъ юрекден болгъан чакъы кёп яхшы ишлер этмеге кёмек этсин! Амин.

 

Рашид Камалов

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...