Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Расулуллагь ﷺ уьюнде бар опурагъын гийип юрюген. Ол бир-бирде накидкагъа ошайгъан туника гие болгъан. Башгъа гезиклерде буса, ол къызыл йиплер булан безендирилген, йемен мамукъдан (хлопок) тигилген уьст гийим гие болгъан. Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ генг енгилери булангъы юнден тигилген опуракъ (жубба) гийип юрюген.

 

Абу Муса аль-Ашъари (Абдулла ибну Кайс) булай хабарлагъан: «Айша бизге ямавлары булангъы накидканы ва къалын къумачдан тигилген изарны (инсанны тюп янын яшырагъан опуракъ) гёрсетип: “Бу эки де опуракъ Расулуллагь ﷺ оьлгенде ону уьстюнде эди”, – деди» (аль-Бухари, Муслим).

Пайхаммар ﷺ ямавлары булангъы къалын къумачдан тигилген гёлекни гийип: «Гьакъ кюйде, мен къулман ва къулгъа тийишли кюйде гийинемен», – деп айта болгъан (аль-Бухари, Муслим).

Расулуллагьны ﷺ шалбарлары болгъан. Ол шоланы гие болгъанмы-болмагъанмы гьакъда алимлени арасында хилаплыкъ бар. Оланы бирлери айтгъан кюйде, Пайхаммар ﷺ шалбар гиймеген. Далил гьисапда олар имам ан-Навави язгъан «Тахзибу аль-Асмаи ва ллугат» деген китапда айтылгъан сёзлени гелтире. Китапда Усман бин Аффанны гьакъында айта туруп, ол булай эсгере: «Ол шалбарланы Ислам динни алдында да (жагьилияны вакътисинде де), Исламны девюрюнде де, оьзюн оьлтюрген гюнден къайры, бирт де гиймеген. Ва олар (асгьабалар) Пайхаммарны ﷺ ёлуна лап берилген инсанлар болгъан».

Далил гьисапда башгъа алимлер буса, Абу Яъля аль-Мавсулии Абу Хурайрадан эшитген гьадисни гелтире. Онда булай айтыла: «Бир гюн мен Пайхаммар ﷺ булан базаргъа гирдик ва ол къумач сатагъанланы къырыйында олтурду. Расулуллагь ﷺ олардан 4 дирхамгъа шалбар сатып алды. Базарда къумачны авурлугъуна гёре малны багьасын токъташдырагъанлар бар эди. Пайхаммар ﷺ шолай бир адамны янына гелип: “Чек ва янгыдан чек (къантарны оьзюнгню пайдасына иелт)”, – деди. Чегеген адам тамаша болуп: “Биринчилей эшитеген бу не сёзлердир?” – деп ажайып болду. Абу Хурайра огъар: “Динингни осал блигенинг ва авамлыгъынг Пайхаммарынгны ﷺ танымагъанынгдан белгили болду”, – деп айып этди. Чегеген адам оьпмеге сююп, Пайхаммарны ﷺ къолуна чаба. Амма Пайхаммар ﷺ къолун тайдырып: “Гьей пеленче, арап тюгюллер оьзлени пачаларына шулай янаша. Мен буса, пача тюгюлмен, мен сизин арагъыздагъы адамман”, – деп англатды. Чегеген адам къумач оьлчегенде, Пайхаммар ﷺ ондан шалбарын алып гетди». Арты булан Абу Хурайра булай хабарлай: «Мен Пайхаммарны ﷺ къолундан алып, шалбарны оьзюм тутуп гетме сюйген эдим. Амма Расулуллагь ﷺ шолай этмеге къоймады ва: “Зайып ва дин къардашыны кёмегине гьажатлы тюгюл буса, еси оьзюню малын оьзю элтсе къыйышывлу”, – деп къошду. Абу Хурайра: “Гьей Расулуллагь ﷺ, сен шалбар гиемисен дагъы?” – деп сорады. Пайхаммар ﷺ: “Гиемен. Ёлдагъы заманда да, уьйде де, гече де, гюн де. Магъа къаркъарамны яшырмагъа буюрулгъан ва шо мурат учун мундан къолай опуракъны билмеймен”, – деген» (Ибну Хиббан, ат-Табарани).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...