Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Ислам дин уьйретеген кюйде, гьакъ юрекден тилемесе де, гечмеге яхшы.

Бир-бирде биз айлана якъдагъылагъа яман ишлер этебиз: хатирин къалдырабыз, аманлыкъны сакъламайбыз, гьатта «сатабыз» яда уру йимик уллу гюнагьлагъа да чыгъып гетебиз. Сонг буса, гьёкюнебиз, этилген ишни тюзлемеге къарайбыз, гюнагьдан чайылмакъ учун ёллар излейбиз. Ол адамны ахтарабыз, тапмай да къалабыз. Шо айып булан яшав аччылыкъ гелтире, Сорав алынагъан гюн де шо саялы жавап тутмагъа, такъсыр гёрмеге тюшежек. Шо гьакъда Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери бар: «Дин къардашыны яда оьзгени менлигине адилсизлик этген ким болса да, шоссагьат шону тюзлесин, динары ды, диргьамы да ёкъ болгъанча. Ону яхшы ишлери болмаса, этген ишини оьлчевюне гёре хатири къалдырылгъан адамны яман ишлери огъар чыгъажакъ» (Бухари).

Белгили йимик, гюнагьлар къулну да Аллагьны ﷻ да арасындагъылары бола, шолар саялы Есибизден гечмекни тилей. Адамланы арасындагъы гюнагьлар да бола. Шо гюнагьлардан Аллагьу таала гечмей, эгер зиян гёрген къул яманлыкъ этген гишиден гечмей туруп. Шо саялы башгъа адамгъа яманлыкъ этип ва сонг шондан гечмекни тилемеге болмагъан буса, гьар гече юваш кюйде «Аль-Игьлас» сураны он эки ва бирер керен «АльФалякъ» ва «Ан-Нас» сураланы охуп, шолар саялы болагъан шабагъатны борчлу адамгъа тапшурмагъа яхшы болур. Арты булан шу дуаны да охусун: «Аллахумма салли васаллим аля набиййика ва хабибика саййидина Мугьаммадин ва аля алигьи, ва асибни ала ма караътуху ваджалху фи сахаифи манн лаху алаййа табиатун мин ибадика мин малин ваирд». Дуаны маънасы: «Гьей, Аллагь ﷻ! Бийибиз Мугьамматгъа ﷺ ва ону агьлюсюне рагьмулу бол ва салам бер. Охугъаным саялы мени шабагъатла ва мен айыплы, борчлу болгъан адамны этилеген ишлери язылагъан ерине де шо шабагъатны яз».

Шолай этсе, Аллагьу тааланы пурманы булан шо адам айыплыны гечер. Къайсыбызны адамланы алдында айыбы ёкъ? Шо саялы, гьарибиз Сорав алынагъан гюнге товба этип, гьазирленмеге герек. Эгер тюрлю-тюрлю себеплеге гёре хатирин къалдыргъан адамдан гечмекни тилемеге бажарылмагъан буса, башгъалардан яшыртгъын кюйде яхшы ишлерибизни санавун артдырмагъа къарайыкъ.

БУДУН МАГЬАММАТОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...