Тарбия токъ талма ярамай

Тарбия токъ талма ярамай

Ассаламу алейкум, явлу охувчулар. Гьар заманда йимик, уьюгюзге яхшылыкъ ёрайман. Ва бизге болагъан кёбюсю яхшылыкълар макъаламны башындагъы «тарбия» деген англав булан тувра байлавлу деп гьис этемен. Тарбия дегенде мунда янгыз оьсюп гелеген яшланы, нарысталаны гьакъында айтмайман, умуми масъланы эсгеремен. Уллу болгъанда да гьарибиз оьз-оьзюбюзню уьстюнде ишлемеге герекбиздир. Башгъача айтгъанда, къылыкъларыбызны, хасиятларыбызны тарбияламакъ демек.

Мени эсиме гелеген кюйде, тюз тарбия хыйлы масъалаланы алдын алмагъа бола. Яшавда кёбюсю эрши ва гюнагь ишлер инсан оьз заманында яхшыны-яманны айрып уьйренмегенликден бола деп айтса янгылыш болмас. Масала, Аллагьдан ﷻ къоркъуп оьсген яш айлана якъдагъылагъа зарал этмекден сакъланыр ва гюнагь иш этмеге къоркъар. Шо саялы бу бек агьамиятлы тема газетни бетлеринден таймай, шо гьакъда кёп язабыз. Язмай да боламы, эгер бу гьар гюн бизин алдыбыздагъы чечмеге герекли масъала буса.

Озокъда, даим биз сюген кюйде болмай, шо саялы гьар-тюрлю хаталарыбыз бола, чолабыз бары да затгъа етишмей де къала. Амма аслусу – яшларыбызны иманын тюз болмакъны гьайын этмеге болсакъ, къалгъан яны эпге гелмей къалмас. Динибиз къылыкъланы яхшылашдырмагъа чакъырагъаны негьакъ тюгюл. Башлап уллу гюнагьлардан сакъланып, сонг бара-бара къалгъан оьзге яман ишлерден де айрылмагъа боларбыз. Шону учун динни яхшы билмеге ва билгенин яшавгъа чыгъармагъа гереги ачыкъ. Болагъан кюйде газетибиз де шо муратлар учун къуллукъ эте. Муна шу номерде де бу масъалагъа тиеген бир тюгюл, уьч макъала бар. Неге десе, тарбиялавну хыйлы янлары ва инче ерлери бола. Мунда къаттылыкъ булан бирче англавлукъ тарыкъ, гьатта бирбирде гьилла яда оюн гьажатлы да дюр. Озокъда, юрек аврумакълыкъ ва терен гьакъыл тарыкъ. Дагъы ёгъесе сюеген натижалагъав гелмеге болмасдыр.

Аллагьгъа ﷻ тавакал болмаса, тарбиялавдагъылар учун дуа этилмесе, нечакъы къаст къылгъан булан пайда болмас. Шолар нечик тюз этилмеге герегин де дин уьйрете. Къайсы йимик касбугъа охутагъан, оьсдюреген низам бола ва гьар затны оьз ёругъу барны билебиз чи. Шо кюйде тарбиялавну да оьз къайдалары, канзилери ва «университетлери» бола, гьарибиз шо дарслардан яхшы билим алмагъа герекбиз. Шондан яшларыбызны да, оьзюбюзню де гележегибиз гьасил бола. Оьзге илмулардан бир-бир затланы билмей къалсакъ да, тарбиялавда артда къалмакъ уллу балагьлагъа айланмакъ бар, Аллагь ﷻ сакъласын шондан.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...