Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Не заманда да, не болса да сабурлукъ яхшы экени белгили ва кимге буса да айып этгенче, алгъасамаса къолай. Алгъасавлукъ – шайтандыр деп негьакъ айтылмай, неге тюгюл уллу балагьлагъа гелтирмеге бола.

Шо гьакъда йыракъ якъдагъы бир уьлкеде болгъан иш эсиме гелди. Пеленче улан яман хасиятларын къоюп, тюз ёлгъа тюшмеге сюе. Шолайлыкъ булан терс мердешлеринден айрыла, динге ювукъ бола ва ерли адатгъа гёре къаттыгюнлер килисагъа юрюмеге башлай. Шолай, килисадагъы вакътисинде ону телефону бек аваз булан зенг этип йибере. Ол улан шону тез-тез сёндюрмеге къараса да, оьзюне хыйлыланы къаравун бакъдыра, оланы ачувун гьис эте. Гьатта къатыны да оьпкелеп, огъар айып эте, намусуна тийдирип яман сёйлей.

Шондан сонг, динге багъып янгы абат этмеге башлагъан адам, эрши иш этегенмен деп узакъдан къыйнала, халкъдан уяла ва килисагъа бармагъа тартына. Ишден къайтагъан бир ахшам буса, ол кёп заман гирмей тургъан ички сатагъан кафеге гире ва бир пиво сатып ала. Шону къолуна тутгъанда да, этген ишине ойлаша туруп, хапарсыздан шишаны ерге тюшюрюп сындыра. Шоссагьат гелген къуллукъчу: «Ичинг бушмасын, биз бу шишаны ёкъ этербиз», – деп, жабардагъы гесеклени сибирип тайдыра, чачырагъан столун да къуру эте ва уьстевюне иржая туруп тегин башгъа пиво шиша узата. Улан бу гьалда оьзюн парахат сезе, абур этилгенин ва арада масъала тувмагъанын да гёре. Шондан сонг, эки де гьалны тенглешдиргенде, энниден тутуп бу улан къайсылай барагъан болар экен? Яхшылыкъгъа элтеген сокъмакъ тынч болмай, шону бирден-бир четим этмеге дагъыдан бек тюшмейдир.

Адамны оьзюне тартмакъ ва лайыкълы этмек учун аз чыдамлыкъ буса бола. Ким бар адашмайгъан, янгылыш этмейген? Барыбыз да хата йиберебиз, чатакъланабыз, тек сюрюнгенде йыгъылмай аякъда турмакъ учун айлана якъны кёмеги яда англаву сама болмаса ажайып къыйын. Бираз буса да йымышакъ юрекли болмакъ, адамны англама къарамакъ, намусгъа тиер сёз айтгъанча сабурлукъ этмек – хыйлы да пайда берер эди, аралыкъланы татувлу этер эди.

Оьзюбюзге айып этилсе бек ушутмайбыз, тек башгъалагъа айтма чы бирт де тартынмайбыз, башына къопдурабыз. Гёрмемиш болма ярайгъан гьалланы да байракъгъа чанчып юрюмеге газирбиз. Динибиз уьйретеген кюйде: «Оьзюнге этилгенни сюймейген затны башгъагъа да этме», – дегенни эсде сакъласакъ ва шогъар гёре юрюсек бола.

Азиз Мичигишев

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...