Зугьа намаз ва ону къыйматлыгъы

Зугьа намаз ва ону къыйматлыгъы

Зугьа намаз ва ону къыйматлыгъы

Бу сюннет намазны мердешге айландыргъан адамгъа болажакъ шабагъат уллу да, къыйматлы да дюр. Борч тюгюл, азында эки ракааты булангъы бу намазны къылагъан вакътиси – гюнеш тургъан сонг тюш намазны заманы гелгенче. Башгъача айтгъанда, гюн чыкъгъан сонг, 15- 20 минутлар гетип, зугьаны къылмагъа яратыла.

Зугьа намаз къылагъанда лап азы эки ракаат бола буса да, ону дёрт, алты яда сегиз ракаат этип къылма да ярай. Лап кёп – он эки ракаат ва оланы къылагъанда экишер этип къылмакъ Пайхаммарны ﷺ сюннетинден санала. Биринчи ракаатда «АльФатигьа» сурадан сонг, «Аш-Шамс» деген ва «Аль-Кафирун», экинчи ракаатда буса «Аз-Зугьа» ва «АльИгьлас» суралар охула. Зугьа намазны уьйде йимик межитде къылмагъа да ярай, тек бек эрте межитде къылгъанча, сонггъа таба уьйде къылгъан яхшы санала. Демек, бу намаз не ерде къылынгъандан эсе не вакъти къылынгъаны артыкъ. Эгер зугьа намаз къылынмай заманы оьтсе, ону артындагъы гюн тёлеп къылмагъа да ярай ва сюннет санала. Зугьа намаздан сонг шу дуаны охумагъа ёрала: «Аллагьумма инна з-зунтаа зугьау-ка, ва-ль-багьаа багьау-ка, ва-ль-жамала жамалука, ва-ль-къуввата къуввату-ка, ва-ль-къудрата къудрату-ка, валь-‘исмата ‘исмату-ка.

Аллагьумма ин кана ризкъи фи ссамаи фа-анзил-гьу, ва ин кана фи-льарзи фа-агьриж-гьу, ва ин кана му‘ассаран фа-яссир-гьу, ва ин кана гьараман фатагьгьир-гьу, ва ин кана ба‘идан фа-карриб-гьу, би-гьакъкъи зугьаи-ка, ва багьаика, ва жамали-ка, ва къуввати-ка, ва къудрати-ка, атини ма атайта ‘ибадака с-салигьина». «Иъанат ат-талибин» деген китапда язылгъан кюйде, арты булан:«Рабби гъфирли ва ргьамни, ва туб ‘алайя иннака анта т-таввабур-рагьим», – деп дагъы да къыркъ яда юз керен охумакъ ёрала. Гьадислерде зугьа намазны къыйматлыгъы гьакъда кёп айтыла. Табарани етишдерген гьадисде Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери гелтириле: «Женнетде Зугьа деген къапу бар. Къыямат гюн Есибиз Аллагьны ﷻ атындан малайик: «Гьей, зугьа намазны къоймай къыла болгъан Аллагьны ﷻ къуллары, къайдасыз?

Аллагьны ﷻ рагьмулугъу булан, бу сизин къапугъуз, гиригиз!» – деп айтажакъ». Ибн Мажжагь ва Тирмизи етишдирген башгъа гьадисде булай айтыла: «Зугьа намаз къылагъан гишини бары да гюнагьлары чайылажакъ, гьатта олар денгиздеги гёбюк чакъы кёп бар буса да». Булай дегенде мунда гиччи гюнагьланы гьакъында айтыла. Къоду тёлемеге герекли (кафарат) яда пеленче адамлар булан байлавлу гюнагьланы гьакъында айтса, башлап борчну тёлемеге ва оьзюнден гечмекни тилемеге ва товбагъа тюшмеге тарыкъ. Инсанны къаркъарасында 360 бувун бар ва гьар гюн шолар учун садагъа оьлешмеге герекли. Эки ракаатлы зугьа намаз шо садагъаны орнун тута. Анас ибн Малик етишдирген гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Он эки ракаат этип зугьа намаз къылгъан гишиге Аллагь ﷻ женнетде алтындан этилген къала къуражакъ» (Тирмизи).

Бир-бир шартлар сакъланса, зугьа намазгъа болагъан шабагъат гьаж ва умра къылгъандай шабагъатгъа тенг бола. Анас ибн Малик t етишдирген гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ булай билдирген деп бар: «Эртенги намазны жамият булан къылып, сонг гюн чыкъгъанча Аллагьны ﷻ эсгере туруп олтурса ва арты булан эки ракаатлы намаз кылса, огъар болагъан шабагъат толу кюйде гьаж ва умра къылгъандай болажакъ» (Тирмизи). Аявлу охувчулар, зугьа намаз саялы болагъан шабагъатны уллулугъуна къарагъыз! Бир сюннет намазны къылыву булан инсан Пайхаммарны ﷺ сюннетин кюте, бувунлары саялы чыгъармагъа герекли садагъа оьлешгендей бола, гюнагьлары гечиле, женнетде алтындан тизилген къалагъа ес бола, бир-бир шартланы кютсе, гьаж ва умра къылгъандай шабагъат ала.

Мунда англатмагъа герек кюйде, зугьа намаз саялы гьаж ва умра къылгъандай шабагъат алса да, пеленче адам шо фарзны кютмек деген борчдан къутулмай. Демек, ол адам гьаж ва умра къылмагъа герек кюйде къала. Есибиз Аллагь ﷻ Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ сюннетин бютюнлей сакъламагъа ва юрютмеге кёмек этсин бизге.

ЯЗЫП ОНГАРГЪАН

НУРМАГЬАММАТ ИЗУДИНОВ

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...