Сорав – жавап
– Ораза тутувну не зат буса?
– Оразаны бузагъан ишлер:
- Ислам динден чыгъыв, Аллагь ﷻ сакъласын шондан.
- Къулакъдан, бурунундан, авзундан, авратындан не зат буса да ичине гирив.
- Иш этип къусмакъ. Сюймей къусса, ораза тутув бузулмай, аслусу – янгыдан ичине гетмекден сакъланмагъа тарыкъ.
- Шагьват чыгъыв. Амма шагьват юхлайгъанда оьзлюгюнден чыкъса, ораза тутув бузулмай.
- Биле туруп эр-къатын ювукълукъ этив.
- Гьайиз ва яш тапгъан сонг чыгъагъан сувлар.
- Гьакъылдан тайышыв.
Эсгерилген себеплеге гёре ораза тутув бузулгъан буса, гюнню къалгъан янын ораза тутагъанда йимик гери урувлардан сакъланмагъа тарыкъ.
– Тиш чыгъарыв оразаны бузамы?
– Бузмай. Амма тиш чыгъарагъанда къан ва дарман ютувдан сакъ болмагъа тарыкъ.
– Ораза тутагъанда тишлени тазаламагъа ва тиш пастаны къолламагъа яраймы?
– Ярай, тек шолай этмесе яхшы, неге тюгюл кёбюсю тиш тазалайгъан пасталаны ароматизаторлары бола ва тиш тазалайгъанда тамакъдан тёбен багъып бир зат да оьтмеге герекмей, дагъы ёгъесе ораза бузула.
– Намаз жувунагъанда авзуна яда бурнуна сув гирсе, ораза бузуламы?
– Ораза тутагъан гиши намаз жувунагъанда сакъланмагъа къарап, нечакъы къаст этсе де, тек авзундан таба ичине сув гетсе, ораза бузула. Олай да бурнун чаягъанда бурнуну сюегинден сув оьрге гётерилсе де, ораза бузула.
– Авзунда жыйылгъан тюкюрюкню ютса, ораза бузуламы?
– Къандан таза ва аш гесеклерсиз тюкюрюкню ютгъан булан ораза бузулмай.
– Гёзлеге дарман тёксе, ораза бузуламы?
– Гёзлеге дарман тёгюв оразаны бузмай, гьатта дарманны татыву тил булан билине буса да.
– Сигарет тартыв оразаны бузамы?
– Сигарет тартыв шексиз кюйде оразаны буза, неге десе тамакю тютюн булан бирче адамны ичине никотин де гире.
– Этилеген ашны татывуна къарамагъа яраймы?
– Ярай, тек къарамаса яхшы, неге тюгюл ашны татывуна къарайман деп, ичине аш гетсе ораза бузула.
– Къолундан, бармагъындан къан алыв, къан чертив оразаны бузамы?ё
– Бузмай, тек шолай этмесе яхшы деп санала.
– Ораза тутагъанда атир ийислени къолламагъа яраймы?
– Ярай, тек къолламаса яхшы. Олай да атир ийислени ийислемеге яхшы тюгюл. Амма шолар оразаны бузмай.
– Чанг, тютюн яда увакъ жанлар билмей ичине гирсе ораза бузуламы?
– Бузулмай, амма жан-жаныварны ичинден чыгъараман деп, къусса ораза бузула.
– Алдындагъы гюн ичги ичген адам, авзундан ийис геле туруп, ораза тутмагъа герекми?
– Эгер адам гьакъылын тас этмеген буса, демек башы ишлей буса, ол ораза тутмагъа борчлу.
– Ораза тутмакъгъа негети нечик айтыла?
– Негетни юрекде тутмагъа тарыкъ, авзу булан айтмакъ буса сюннет. Негет булай айтыла: «Мен негет этдим тангала рамазан айны борч болгъан оразасын тутмагъа Аллагь ﷻ учун».
– Негетни къачан этмеге тарыкъ?
– Имам Шафиини мазгьабына гёре, негетни гюн батгъан сонг (ахшам намазны вакътиси гелгенде) танг къатгъанча (эртенги намаз башлангъанча) этмеге тарыкъ.
Негетни айтмагъа унутуп къалмас учун булай этмеге ярай: ахшам намазны вакътиси гелгендокъ, ораза ачып, артындагъы гюнге негет айтып къоймагъа бола. Ораза тутувну гери урувлары буса, эртенги намаздан сонг башлана.
– Негетни айтмагъа унутгъан буса, не этмеге тарыкъ?
– Герекли заманда негетни айтмагъа унутгъан бусагъыз (ахшам намаздан эртенги намазны вакътиси болгъан чакъы болжал), шо гюн тутгъан оразагъыз къабул этилмей. Амма шо шолай буса да, оразаны ачып, ашамагъа ва ичмеге тарыкъ тюгюл. Къутгъарылгъан шо оразаны буса, рамазан ай битген сонг тёлеп тутмагъа тарыкъ.
