Шюшгюрген адамгъа не айтмагъа тийишли
Шюшгюргенде «алгьамдулиллягь» («Аллагьгъа ﷻ макътав») деп айтмакъ яхшы (сюннет). «Раббил алямин» («Дюньяланы Еси») деп къошмакъ чы дагъы да яхшы.
«Алгьамдулиллягьи аля кулли гьал» («Аллагьгъа ﷻ макътав – бары да гьалда») деп айтмакъ буса, бирден-бир яхшы болур.
Шюшгюрегенде авзун къолу булан япмакъ ва болгъан чакъы авазны аста этмек яхшы.
Шюшгюрген адам «алгьамдулиллягь» деп айтса, огъар «ярхамукаллагь» («Аллагь ﷻ сагъа рагьму этсин») деп жавапланмакъ яхшы. Шолай тилекни маънасы – шюшгюреген вакътиде адамны къаркъарасында ажайып гьал тува ва шону таъсири савлукъгъа зарал этмес учун, Есибиз ону бар-барлыгъын энниден сонг да сав кюйде сакъларгъа умут булан, огъар шолай дуа этиле.
Эгер шюшгюрген яш гьакъылбалыкъ чагъына етишмеген яда яхшыны ямандан айырып болагъан вакътиге гелмеген буса («тамйиз»), огъар жавап гьисапда «аслахакаллагь» («Аллагь ﷻ сени яхшы адамлардан этгир») деп айтмакъ яхшы.
Шюшгюрген адам Аллагьгъа ﷻ макътав этмеген буса, оьрде эсгерилген дуаланы огъар этмеге яхшы болмас. Тамйиз чагъына етишмеген яшлагъа буса, шо дуаланы этмеге яратыла.
Шюшгюрген адам Аллагьгъа ﷻ макътав этгенге шеклик бар буса, огъар «ярхамуллагьу ман гьамидагь» («Оьзюне макътав этгенге Аллагь ﷻ рагьмулу болсун») деп айтмакъ яхшы болур. Эгер шюшгюрген адам Есибизге макътав этмеге унутгъан буса, огъар шо гьакъда эсине салмакъ яхшы деп санала.
Эгер кимесе уьч керенден артыкъ шюшгюрген буса, ону учун сав болмакъны дуасын охумакъ яхшы болур, неге десе кёп шюшгюрюв сувукъ тийгенни билдире. Кёп шюшгюрюв аврувну аламаты тюгюл буса, гьар шюшгюргенде огъар оьрде язылгъан дуалар этмек яхшы, эгер ол гьар заман «алгьамдулиллягь» деп айта буса.
Шюшгюрген гишиге «ярхамукаллагь» («Аллагь ﷻ сагъа рагьму этсин») деп айтылгъан буса, ол «яхдикумуллагь» («Аллагь ﷻ тюз ёлгъа бакъдырсын сизин») деп къайтарыш этмек яхшы. «Ва юуслигьу балакум» («ва балагьлардан да, къайгъылардан да къутгъарсын») деп къошмакъ дагъы да яхшы.
Шюшгюрген гиши Аллагьгъа ﷻ макътав этип, шогъар бирев де жавапланмагъан буса, ол оьз-оьзюне «ярхамуниллагь» («Аллагь ﷻ магъа рагьму этсин») деп айтмакъ яхшы болур.
