бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Узби бусурманти

Узби бусурманти

Адам сунела гIямрулизив сегъунти-дигара къиянти анцIбукьунази виркуси сай, ва ца Аллагьлис ﷻ ахIенси чисалра хIебала илис кьадарсиличила. Амма гьарилра-сера адамли сунечи чедуркъубти къияндешуни асилдешличил ахъес хIейрар. Гьарил анцIбукьлизив адамдеш ва адабдеш дихIес вируси сай, марлира, иман цIакьси адамлицун. ХIядислизибра бурилигу: «Савли пукьализибад дурабухъунси чяка кьяйдали Аллагьличи ﷻ таваккал бирен, илхIели Илини сунечи чейсу хIела зугIлуми ва ризкьи».

 

Ишаб нуни бурес дигулра илдигъунти иманчебти адамтачила, цала цали хатир кахIебатурли, ЧевяхIсиличи хъарахъили, чучи чебуркъубси масъала ирзухIели, адамдеш дихIибти. Дила белкIла игитуни декIар-декIарти миллатла адамти биалра, илди гьарли-марти узби бусурмантили уббухъун. Илди бузерила адамти саби ва кIилалра пикри сабри хъалибарглис хIялалси яшав барес ибси.

МяхIяммад Абакаров Дахадаевла районна Ирагъила шилизивадси сай. Ил машиналичиб адамти бикули, узуси сай. АнцIбукь кабикибсири Рамазан базлизиб. Сунела хIянчилис балбикибси машина баргес ибси пикриличил объявление хIясибли къяйцIикIули, илини сунес гIягIнисигъуна баргиб. Ил машина чебаэс узичил варх БотIлихлизи ваиб. Машина ункъси аги-хIяйчиб сабри, багьаличира кьабуллири, хIятта илала вегI кIарахъан Микаил вачар дургIели баресра кьабуликиб. Дуцили някъби, илдани вачарла вягIда бигьун.

МяхIяммадли гьанбуршули сай: «Илкьяйдали машина асили, иличиб адамти бикули чумал баз узули леври. ГIергъиси архIя Пятигорсклизи бетаур. Илабси постличиб тIашаибхIели, документуни къалпти сари или адамтира дураили, тамай ахтардибарайчи машина арбукиб. Илав вецIал бархIи хIерли калунра, амма жаваб хIегиб. ГIур зянкъдяхъили буриб документуни къалпти сарниличила. ИлхIели нуни Микаилличи зянкъдяхъили, бетаурсиличила бурира. Ил тамашавиуб, сенахIенну 5 дус сай ил машиналичив вашули, ахтардибирули хьалли селра багьана баргибси ахIенри. Илра гьалав машиналис документуни дарибсиличи дугьаизурли хьалли ахир хIебаргиб.

Ил баягъи машина Армениялизибад кибси сабри, ва ита нушанира дугьабиз бархьесли кьасбарира. Баз дикили гIергъи жаваб бакIиб машина чинабалра учетличиб агниличила ва документуни къалпти диъниличила. Машина гьаннара чарбарибси ахIен. Нуша къаршидикили, се баралли гIяхIсил пикридухъес кьасбарира. ИлхIели Микаилли хамис бархIи шагьарлизи вакIили, ил масъала арзес кьасбирис или багьахъур. Ил викIар: «ХIу илгъуна хIяйчив ватурли, рахли хамис бархIи сабаайчи убкIус или урухкIулра…ИлхIели ЧевяхIсила гьала ну секьяйда кайзиша?»

ХIера, ахIерти динна узби-рузби, илкьяйда пикриикIуси адамла иман се даражаличиб сабил хIисаббарая хIушани! МяхIяммадла гъай хIясибли, сунесра декIлири, сенахIенну ил адамлис кIинали халаси зарал биубхIели. Микаилли машина МяхIяммадлис бицили гIергъи, чеимцIа арц дедили сунес цархIил машина асибсири.

МяхIяммадли хабар даимбариб: «Микаилли ил машина наб гьалабихьиб, дигалли арц лугас, дигалли иш машина лугас или. Дила итхIели ахъри аги ил асес ва ну цархIил шагьарлизив сайри. Илалара бусягIят дурасили наб гес арц аги. Нуни илис замана бедира арц дучахъес. Набзи адамти бикIутири: «ХIу вирхмаруд, виргIяиргурину, ил судлизи веда …» Ну иличи вирхулри, сенкIун чуйнара иличил къаршиикибхIели, цайналра илизиб васвасикIеси селра чехIебаира.

Арц чардарес вакIибхIели, Микаилли уркIи-уркIилабад чевверхни тиладибариб, сай сабабли ну илгъуна анцIбукьлизи викни багьандан, ва ну зараллизив хIетес багьандан чеимцIа арц гесра вархли вализур».

Гьайгьайрагу, ишбархIила замана илдигъунти адамти лебни халаси игъбар саби, гьарли-марси узидешла баркьуди дураберкIили, лебтасалра гIибратли бурести. ХIера илдигъунти саби гьарли-марти узби бусурманти бирути, цала цали уркIи бамкьахъес Аллагьлизибад ﷻ урухкIути. Иман ва яхI-ламус дихIули ЧевяхIсила гьалаб умули калунти.

 

Наида Гъуруева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...