бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дазала дирухIели дучIути

Дазала дирухIели дучIути

а) дазала дирес вехIихьайчи

 ХIяжатханализи вякьунхIели, тIагьарат биру. Дазала дирес вехIихьайчи, някъби (газанякъби булан) хIяйна ицу, кьак ва къянкъуби умудиру, алгъай някъли къянкъуби хIяршдиру ва бучIа:

АлхIямду лиллагьи ллази джагIала-л-маа тIогьуро(нн) – шин умудирахъути детаахъурси Аллагьлис ﷻ сари лерилра гапъала, дезни.

б) дазала дирни

Дазала дирухIели дучIути балгни дуб-дубли уркIиличир дяркъяйчи, гьар биркIан ицухIели шагьадат бучIа:

Ашгьаду алла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу ва ашгьаду анна МухIяммадан гIабдугьу ва росулугь(у)

 1.Дазала дирес вехIирхьухIели бучIа:

АгIузу биллагьи мина-ш-шайтIони-р-рожим. Бисмиллагьи-р-рохIмани-р-рохIим – Нуни Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра Аллагьла ﷻ уркIецIилизибад мяхIрумбиуси шайтIайзивад верцахъни. Иш дунъяличив лебтачилра (гIяхIтачира вайтачира) уркIецIичевси, итил дунъяличив бусурмантачицун ряхIмучевси Аллагьла ﷻ уличил) белчIниличил барх някъбачи шинра картIили уркIили (фарз), гъайличил (суннат) дазала дарес нигет биру (нуни кьасбирулра набчи хъарти паризала (фарзла) дехIибала дарес багьандан дазала дарес. Аллагьу акбар), ил ибниличил варх дяхI ицес вехIирхьур, илди баркьудлуми ца заманализир детурхаъули. ДяхI ицу хIяйна, муцIурличи, лихIбачи, андала чедирти гъезличи някъби адаахъили.

 2.ДяхI ицухIели бучIа:

Аллагьумма байиз важгьи бинурика явма табъяззу вужугьу авлияика ва ла тусаввид важгьи бизулуматика явма тасвадду вужугьу агIдаик(а).

Я Аллагь, хIела нурли дила дяхI шаладара, хIела авлияунала дяхI шаладируси бархIи ва цIудармадирид дила дяхI хIеда цIябдешли (чула бунагьуни багьандан) душмантала дяхI цIудардируси бархIи.

 

  1. ГIур балуй някъ хIяйна ицу, газа някъ булан, балуй някъла къакъ някъличи алгъай някъла хъат някъ кабихьили, балуй някъла тIулбала урга алгъай някъла тIулби кадеркIили, тIулби-ургала суркбиру.

 Балуй някъ ицухIели бучIа:

 Аллагьумма агIтIини китаби биямини ва хIасибни хIисабан ясиро(нн) – «Я Аллагь Кьиямала бархIи дунъяла баркьудлуми делкIунси дила жуз балуй някълизи гагу ва хIисаб-суал кункдарагу».

 

4.Алгъай някъра хIяйна ицу, ил някъла тIулбала ургалара балуй някъла тIулбачил суркбиру. Алгъай някълис бучIа:

Аллагьумма ла тугIтIини китаби бишимали ва ла мин варои загьри – «Я Аллагь, малугадгу дила жуз алгъай шазибад ва гIелабад, къакъла шайчибад».

 

5.ХIяйна масхIу барни.

БекIла гъез, хала тIулби лихIбала мякьла ибкьаили, гIурилти бекIла чедир цадехIлизи цадехI хъячIдикахъили (шинкIахIебиубси мер кахIелахъес) гьала шайчивад вехIихьили, шинкIадарибти някъби гъезлизи суркдикIахъули хъянтIаличи адиахъу ва черхIесили хIяршдирули андаличи бикайчи чардиру. МасхIу бирухIели бучIа:

Аллагьумма хIаррим шагIри ва башари гIала-н-нар(и)- «Я Аллагь, хIярамдара дила гъезра, дила чархла камра жагьаннабла цIалис.

 

Ахир бирар

РабазанхIяжи МяхIяммадов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...