бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

СУАЛТИ-ЖАВАБТИ

СУАЛТИ-ЖАВАБТИ

СУАЛТИ-ЖАВАБТИ

- Ихтияр лебсив дудешлизиб сунени пешкешбарибси савгъат чарбарни тIалаббарес (телевизор), яра сунени гьалаб батурси арцла чебла?

- Эгер дудешли, (нешли, хала дудешли, хала нешли ва цархIилтира гьести гIямрула адамтани) хIушаб телевизор савгъатбарили биалли, ва ил хIушала арилизиб кали биалли, илизиб ихтияр леб ил чарбарес: «Нуни ил чарбирулра» или. Амма илис халаси сабаб агарли, илкьяйда барни гIяхIси ахIен. Сабаблизи халбируси саби ибси хIебарни ва ил савгъат бунагьласилизиб пайдалабарни. Рахли савгъатбарибси яра бедибси секIал (ишаб телевизор) букьурличибад цархIил адамличи баили биалли, илини ил гIеладяхI чарбарес ихтияр агара, гIурхIейс ил сунела гьалавси вегIличи чарбухъалра. Чеблалис сасибти арц бегI гьалар датурли, сагадан чардара викIес, дудешлизиб ихтияр агара, ва илди хIушани чардарес чебси ахIен. (ФатхIуль-МугIин)

- ЖумягIла дехIибала гьарли-марли детерхуртази халдирутив, эгер гIергъиси ракагIят дураберкIес валкьаалли?

- ЖумягIла дехIибала детерхуртази халдиру, эгер адам имамлис гIергъи кIиибил ракагIятла рукугIличи гIяшвиэс валкьаалли. Имамли дехIибала тамандарибхIели, кьанвиайли, калунси кIиибил ракагIят чебихъу. Идбагла ﷺ хIядислизибад ан-Насаини балахъули сай: «ЖумягIла дехIиба ца ракагIятличи бажардиикибси, валкьаурси сай». Рахли адам кIиибил ракагIятла рукугIличи къухIвизес валкьхIеалли, амма имамлис гIергъи дехIибайчи кайзес валкьаалли, илини айзурли хIерейсла дехIиба авал ракагIят дируси сай. ХIебиалли, ил адамла хIерейсла дехIибала жумягIла дехIибайс барибси нигетличил детарули сари. («Мугъни аль-МухIтаж»).

- Магьар (никяхI) гьарли-марсилизи халбирусив, эгер хьунул адам декIаррикили гIергъи, гIиддала манзил (декIаррикили гIергъи яра мурул вебкIили гIергъи хьунул адамлис хIяйна умуриайчи хIерли калес гIягIниси манзил саби) арбукьяйчи шери рукьи риалли?

- Магьар дирхьнила шартI саби хьунул адамла цархIил мурул адамличил магьар кабушни (никяхI агни) ва муруйчил декIаррикибхIели, гIиддала манзил арбукьни. Ил багьандан илдигъунти магьар гьарли-марсилизи халхIебиру. Рахли гIиддала манзил таманбиайчи декIаррикибсиличил магьар дихьили диалли, ва ил гьарли-марсилизи халбарили мура-хьуна ургабси гъамдеш бетаурли биалли, илала цаибил муруйчилси гIиддала манзил тIашбилзуси (къябудуси) саби. Магьар дихьили гIергъи, гъамдеш бетаурли хIебиалли, ил тяхIярлизиб гIиддала манзил къябудуси ахIен, илди кIелра къаршибикили, цунбухъи биалра.

СенкIун гIидда тIашбилзуси саби гъамдеш бетааллицун. ГIиддала манзил таманбиайчи кIинайс магьар дихьибси хьунул адамличиб чебси саби кIел гIидда детерхахъес (дузахъес). Ца - гьалавси муруйчил магьар кадушнилис, кIиибил – кIиибил муруйчил гьарли-марси никяхI агарли гъамдеш бетаънилис. Секьяйда магьар сагабирусил ва гIидда севан дурабуркIусил тIинтIли багьес багьандан, маслигIятбирулра имамличи яра бирхауди бихьеси динна гIялимличи дугьадизахъес. («ФатхIуль – МугIин», «ТухIфат альМухIтаж», «ИгIанат ат-ТIалибин»).

- ВебкIибсила (някъ, кам, гъез ва цархI.) мисаллис, цIа дикили, баргбердили гIергъи калунти илди хIяридихьес ва жаназала дехIибала дарес гIягIнисив?

- Эгер адам вебкIили гIергъи цадехIтицун кьаркьа кесекуни диалли калунти, илди дазайчил дирцили, капайзи дергурли, жаназала дехIибала дарес чебси саби, илдачиб илди дарили диалра. Чедиб бурибси гIергъиси яргализиб бирес гIягIнибиркур:

1) Илди кесекуни адам вебкIили гIергъи илизирад декIардикибти, яра убкIухIели декIардикибти диъни якьинни балухIели;

2) илди кьаркьа бутIни жаназаличил дарх дирцили хIедиалли, иличир жаназала дехIибала дарайчи. Рахли якьинни балули хIебиалли, кьаркьа бутIни убкIухIели декIардикибтил яра вебкIили гIергъи декIардикибтил, жаназала дехIибала хIедиру. Амма дирцили, чIянкIилизи дергурли хIяридихьни гIяхIси саби.

Багьес чебиркур: кьаркьа бутIначир жаназала дехIибала дирухIели, ил вебкIибси адамлис жаназала дехIибала дирниличила нигет барес гIягIнибиркур.

Кесекуни хIяридирхьухIели, адамла жаназа хIярибирхьухIели кьяйда лерилра шуртIри дузахъес чебиркур. АбитIунси хIяб баарила кьадар мурхьси биэс гIягIниси саби, дугIла мицIирагли буркъес хIедиэсли. Илди кесекуни кьиблала (КягIбала) шайчидяхIли кадихьес гIягIниси саби, адамличир дарх лерхIели кьяйда.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...