бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«УркIила цIедеш»

«УркIила цIедеш»

Нушала Идбагла ﷺ биштIатас хасдарибти, бегIлара дигути дугьби дирутири: «уркIила цIедеш», «хIулбала шала». Илди дурхIначи дугьаилзухIели гьаман пайдаладирутири.

 

ВиштIаси - ил талихI саби… ВиштIаси нушала Идбаглис ﷺ талихIла хьулчи саби. ВиштIаси – хIулбасра уркIилисра разидеш сай. ВиштIасини уркIира хIулбира талихIли дирцIахъу.

Нушала Идбагла ﷺ гIямру Кьуръангъунти сарри. Илала пикрумира баркьудлумира дархли…

Идбагли ﷺ «хIулбала шала» или ируси виштIасиличила Кьуръайзиб бурили саби «куррату айунин» - «хIулбас разидеш» ибси мягIна.

Рахли беткахъалли хIулбала шала, хIулбала разидеш адам чехIебианвирар. Илкьяйдали виштIасини гIямру даимдирули сари. Аллагьла ﷻ уми адамтази чедиахъули ва далахъули сари.

Кьуръайзиб виштIаси акIни гIяхIла хабарван чебаахъили саби. Тяп илкьяйдали бири МухIяммад Идбаглисра ﷺ.

Нушала Идбагли ﷺ къаравашли вируси РафигI сунела урши Ибрагьим акIнила гIяхIла хабар багьахъурхIели, лагъдешлизивад акьуватурсири. ВиштIаси акIни гIяхIла хабарлизи халбирни – ил адамлис чили гибсил балнила лишан саби.

Кьуръайзиб нушази чебаахъили саби Адамра ХIявара секьяйда Аллагьлизи ﷻ булгутирил чус адабчевси виштIаси вархьахъес:

«ХIуни нушаб адабчевси виштIаси гадли, хIедцун саби нушала деза».

Кьуръайзиб бурили саби цархIилти идбагунала балга-дугIяличилара ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ чус адаб-хIяяличилти дурхIни бедахъес тиладибикIути.

Нуша акIахъубсини Ибрагьим Идбагла балгаличила багьахъур: «ЧевяхIси! Ну ва дила насаб хIед дехIибала (гIибадат) дирутала лугIилизи кадерхахъаба. Дила балга кьабулбара!»

 

МягIничебси:

Чедиб бурибсилизиб нушаб гIибратли биахъубли нушала ЧевяхIси Аллагьли ﷻ чебаахъили саби Суненицун биъни нушаб биштIати лугути ва бяркъ бедахъес ахъри лугуси. Нушаб биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегIличи балга-дугIяличил дугьадилзес саби кавлуси.

 

Амина Аюбова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...