бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Хьунул адам чичил рарх рируси Алжанализир?

Хьунул адам чичил рарх рируси Алжанализир?

Хьунул адам чичил рарх рируси Алжанализир?

ЦабехIтани, цаибил мурул вебкIили, яра декIарбикили кIинайс шери бякьунти хьунрани хьарбиули бирар, Алжанализир чидил муруйчил рарх рируси хьунул или. ИдбаглакIун ца ГIяйша (р.гI.) ахIенти лебилра хьунри гамъабири. ФиргIява Асиязи биалли багьахъурсири, Алжанализир МухIяммад Идбагла хьунул ретарниличила. Мурул бусурман хIейалли, яра къанчанас сужда бирули калунси виалли? Илдигъунти дахъал суалти алкIули дирар.

 

ГIялимтани бурули саби: цаибил - даимти гIямрулизиб гьарил сунес иш дунъяличив дигусиличил вируси сай;

кIиибил - хьунул адам сунела чидил мура гIяхIси хIял-тIабигIят биаллира иличил Алжанализир рирар. Аллагьла Расулла хьунул Умму ХIябибани (р.гI.) илизи хьарбаили сари: «Эгер хьунул адамла гIямрулизиб кIел мурул биалли, ил чидилличил Алжанализир рируси? Идбагли жаваб бедиб: «Ил рирар хIял-тIабигIят бегIлара гIяхIсиличил, сенахIенну иш дунъяличиб ва итилличиб бегIлара гIяхIси адамла хIял-тIабигIят саби;

хIябэсил – хьунул адамлизиб ихтияр лебли саби сунени чеввикIес, сунес чичил риэс дигусил».

Илкьяйдали Идбагли буриб хьунул адам сунела гIергъиси муруйчил рирар или.

Ил тяхIярли, хьунул адамла чумал мурул биалли, ил гIергъиси муруйчил рирули сари Алжанализир, яра цаибил муруйчил (илди декIарбикайчи вебкIили виалли), яра илини декIарварес рирули сари сунечи бегIлара гIяхIли вируси мурул.

Рахли иш дунъяличир ЧевяхIсиличи рирхули калунси хьунул адамла вирххIерхуси мурул виалли, илис ЧевяхIси Аллагьли ﷻ декIарвируси сай мурул, мисаллис ФиргIява Асияс кьяйда, сарира Алжанализир МухIяммад Идбагла хьунулли рируси.

ГIуррара Идбагли буриб: «Хьунул адамлис асубирули саби гIяхIси адабдешличил декIарулхъуси мурул декIарварахъес. Илини иру: «Ва дила Аллагь ﷻ, ил мурул наб бегIлара гIяхIсирину, ну илис шери редаба».

ХIушани чебиуливан, Исламлизиб адамла дагьриличи ва аргъайчи къаршили кабилзуси селра агара.

 

Секьяйда сархуси Алжана?

33 – Алжанализибти мурул ва хьунул адамтала дусмала лугIи саби. Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра хIуша лерилра Илис мутIигIтили, ва ЧевяхIсила ряхIму-уркIецIи сархутили, адабчертили диубли, хIушала гьалар Алжанала къапу гьаргдиахъес багьандан.

 Шайх СягIид-апанди аль-Чиркавила дугьабизлизибад:

Хьунул адамла сецад гIяхIти гIямалти диалра, иличи мурул разили хIейалли, илди заяли аркьян, ил дугели рулгули хIерели дубрурцули калаллира.

ГIяхIти гIямалти заяли архIядукьахъес багьандан, хIушала муйли гIягIниагарти дягIбиртани ва мез-гъайли инжитмабиридая, илдази хIушаб бяхъяхъес тIерхьа малугадая.

Хьунул адамтани дирути макру-гIямултачила ва дирути бунагьуначила Кьуръайзиб бурили саби. Илдани чус кур абилтIули саби. ЦацабехIти хьунул адамти иблисличибра гIямултарли саби. РухIласи давлаличиб илдас мода ахIерси саби, хъулирти ваяхIра дайбунтира дурала улкнала диэс гIягIнили сари. Илдигъунти хьунул адамти я арцли, я мургьили лукъули ахIен. Баралра хъулиб се-биалра камбиалли илдани сабурбирули ахIен ва мурул гIязабуркIули сай. Илдани балули ахIен гьарли-марли се кьиматласил ва гIеббурутачи лехIбилзули ахIен.

Гьайгьайрагу, лебилра хьунул адамти цагъунти ахIен, леб илди-ургаб Алжана сархес дигути. ДурхIни абилкьули, хъали-цIа бекIдирули муруйс кумекбирути. Хъулибси баракат хьунул адамлизибад саби дигахъуси, илди гIяхIти биалли, дурхIнира бархьси бяркъличилти бирар. Хьунуй умуси беркеси биралли, ил букусила уркIилизи нур кертIу. Леб хьунул адамти чули бируси балу-хIебалути (жагьлу), илгъуна балхIебалнилис дарман саби багьуди касни.

 Аллагьли ﷻ хьунул адамтас дагьри имцIадараб, багьудиличи гъира биахъес. ЧевяхIсили бурибси бирули хIербиралли илдачи баракатла дахъал лигIматуни хIерти сари.

 

ПатIимат ХIямзатова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...