бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарил нушазивад бусурман виаб яра цархIил, ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Сунела уркIецIиличил лебтасалра гибти нигIматуначил пайдалавикIуси сай. Или биалра, цацабехIти адамти илди нигIматуначи разихIебиркули, имцIали дигули бирар. Илдала бегIлара халаси хатIа саби илди даим се-биалра баргес къяйцIли биъни ва чус бедибсилис баркалла хIебалахъни, шукру хIебирни. ЦархIилван буралли, илди саби чула стакан байхъу бацIлицун чебиути адамти, байхъала бицIили чехIебиули.

 

Нушани Аллагьли ﷻ гибти нигIматунас гьайгьайрагу, се анцIбукьлизибра тамай чебла чебахъес хIедирехIе, амма нуша баркалла балахъули, шукру бирутили диэс гIягIниси саби, нушала гIямрулизирти Илала гIяхIдешуни хIисабдирули. Нушала гIямруличи пикри бяхIчииули, нуша илала «бицIибси» шайчи хIердикIес чебси саби, «бацIсиличи ахIи». Ил багьандан нуша халаси давлала бегIтачи ахIенрану хIердикIес гIягIнити, камси секIал лебтачи сарра.

Ишаб гьанбушес дигулра ца хабар, илала кумекличил хIуша гIуррара пикридухъахъес багьандан.

Ца эскибиубси юртличир виштIаси дурхIяра сарира хьунул адам хIеррирулри. Илдала биштIаси хъали дебали вайси агиличибри, иличиб хъалч аги. Ил хъулибси буркьа урца унза балкIбиублири ва хьунул адамли ил убкасили лацличи ибкьаилри. ДуцIрум ил тяхIярлизив хIериэс виралли, яни яра гIебшни дяхIили яра забли урзухIели, адам секьяйдали хIерируси?

Яни садаиб ва бугIярси дягIличил дарх забра хиб. Ца бархIи дирихь зумабиуб ва чяхI-заб дехIдихьиб, хьунул адамла ва дурхIяла бекIличи забла кIунтIри кадиркулри.

ЦархIилти адамтала хъулразир улкьайтира унзурбира кьяпIдирули, дягIлизибад ва заблизибад берцес имканти лерли диалли, ил хьунул адамла селра аги, сарира виштIаси уршира кIапIбиэс багьандан. Илини уршира кIапIуцили ил буркьа унзалиу дигIянрикиб, гьанна илдас ил гIягIнибикиб. Заб дахъхIи агарли тамандиуб ва берхIи гьаббакIиб. Илди забли шинкIахIебарили берцибхIели, иличи разизивиубли урши нешлизи викIар: «Шукру Аллагьличи ﷻ, нушала ишгъуна унза лебнилис, неш. Ил агарти секьяйда хIербирули вара?»

Ил дахъал хIедагьурси виштIаси урши гьарли-марли разивиублири ил секIайчи, нушани биалли ил кахсилизи халбирехIери. Ил камси секIал илини талихIлизи халбирулри, ва нушаб разидеш сархес дигахIелли, иличибад гIибрат касес чебиркур.

Дунъяличиб бахъал адамти лебти саби нушачиб ункъли хIербирути – ил хIекьдеш саби. Амма нушалара лер цархIилтала агарти имканти, мисаллис, хIулби. ЦацабехIти адамтала илгъуна имкан агара. ХIушала лер кьяшми, цацабехIти адамти чула кьяшмачиб башес хIебирухIели. ХIушани се-дигара асес дирулра, цархIилти адамтала илгъуна имкан агархIели яра арц агархIели. ХIушани умути шин держес дирулрая, миллионти адамти милигли яра умути шин агарли бубкIухIели.

ХIушала биштIати леб, цацадехIти хъалибаргунала илгъуна талихI агархIели. ХIушала бегIти леб, хIушаб кумекбирути ва хIуша гIердурцути. ХIуша гьачамалра пикридухъунраяв дургъби сабабли, хIилла яра бехIемцI кабикили ятимбиубли, бегIти агарли калунти биштIатачила?

ХIушала лерилра шуртIрачилти ванати хъулри лер, цацабехIти адамтас биалли чула хъулри дархьдатурли палаткабазиб хIербиэс чевкъули саби, яра чедиб гьанбушибси хабарлизиб кьяйда бекIличиб хъалч агарли кавлули саби.

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ буриб: «Илини хIушаб гиб хIушани тиладидарибти секIал. Аллагьла ﷻ нигIматуни дуйгIули дехIдихьадалли, илди дейгIес хIедирудая. Марлира, адам бархьдеш агарси ва гIяхIбаркь хIебалуси сай». (Сура Ибрагьим).

Бахъалгъунти бирхутани лебсиличи разидеш ва кьабулдеш дакIударахъес ибси жи бархьли иргъули ахIен.

Илдас гьанбиркули саби илди авараагардешличи ва баркьагардешличи жибирути саби или. Бусурмантани чула бузерилизиб, гIямрула шуртIри къулайдирнилизиб ва гIямрула мурадуначи биънилизиб къайгъи дакIубирес чебси саби. Иличил барх илди разили биэс гIягIнити саби чули барибсиличи, гьар секIал Аллагьла ﷻ кумекличил детурхни балули ва ил чус насиббиубси кьисмат сабниличи бирхули.

Нушани сецад къайгъи-барахIелра нушаб кьадарси барсбарес цIакь лебси ахIен, хIебиалли нушани ил кьабулбарили, Кьудратла ВегI Аллагьлис ﷻ мукIурли диэс чебси саби. Илини нушаб насиббарибси, гIяхIдешлис биъни аргъили.

 

Амина Аюбова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...