бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адаб-хIяя ва се-биалра кьиматлабирес бални – адамлизир чараагарли диэс гIягIнити къиликъуни сари.

 

Гьарил адамла сунела кадизахъурти тяхIурти, кьяйдурти лерти сари, илди дузахъули хIерирули вирар. Чинарад-биалра дакIибти ахIен илди тяхIурти: нушани илди нушала хъалибарглизирад гIерисулра, илкьяйдали - нуша-алавти адамтазирадра, жузазирадра.

Чедиб нуни гьандушибти къиликъуни биалли, нушала адамдеш кавлахъути хьулчни сари. Илди пачалихъла хIукмулизир делкIи агара, амма илдазибад сари нушала челябкьуси сегъуна бирусил балусира: сегъунти-сарил нушала хIял-тIабигIят ва цархIилти адамтачил бархбасуни. Дила пикрили, илди гьарилла уркIилабси компасра сари, чулира се бархьсил, се ахIенал балахъуси.

Илди къиликъуни хъалибаргла, алавти адамтала, тIабигIятла, культурала асарлиур алкIули дирар. Илдани нуша цархIилтас гIяхIдеш бирниличи, жавабкардешличи, хIурмат ва уркIецIи бирниличи бурсидирулра.

Кьиматчебдеш – вегIличи хасси лишан саби викIесра вирар. Гьар адамла сунела кьиматуни лер. Масала, цацабехIтас чула гIямрулизиб бегIлара хIяжатси – хIянчи саби, ил багьандан гIяхIси хIянчи бикахъес се-дигара биру. ЦархIилтас биалли – хъалибарг. Илдигъунтанира чула хъалибарг багьандан се-дигара барес хIядурли саби.

Гьаннала замана бахъалгъунтани илди къиликъунала мягIнара иргъули ахIен. Интернетлизи, социальный сетенази бухIнакабикили, лерил секIайчила хъумуртули саби. Чинаб гIяхIдеш, чинаб вайдеш сабил балули ахIен. Амма ишгъуна заманагу бегIлара хIяжатси адамдеш дузахъес. Баягъи чедир гьандуршути къиликъунани сай адамдешличилси адам ветарахъусиа.

Ил багьандан ишгъуна уркIецIиагарси дунъяличиб адамдеш духIнарти, цархIилтачира уркIи изути адамти биэс гIягIнили саби.

 

Ханум ГIялиева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....