Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Йортта Ҡөрьән уҡытыу – ҙур ғибәҙәт

Һуңғы ваҡытта миңә Ҡөрьән ашы тураһында бик күп һорау бирәләр, ошоға яуап итеп, гәзит уҡыусыларыбыҙ иғтибарына әҙерләгән мәҡәләмде тәҡдим итәм. Аллаһ Илсеһенең ﷺ мөбәрәк шәриф хәҙисендә: «Кем Аллаһу Тәғәләгә иман килтерә, Ҡиәмәт көнөнә ышана − үҙенең ҡунағына хөрмәт күрһәтһен», – тиелә. Беҙ, әлбиттә, барыбыҙ ҙа Аллаһу Тәғәләгә ышанабыҙ. Әммә ләкин, ҡунаҡ саҡырабыҙмы, уларға ниндәй хөрмәт күрһәтәбеҙ, Ҡөрьән уҡытабыҙмы? Был турала барыбыҙға ла уйланырға урын бар.

 

Ҡунаҡтың хөкөмө өс көн. Ситтән килгән кешене, мосафирҙы, хәлдән килгәнсә, өс көн хөрмәт итеп, ҡунаҡ итеү – беҙҙең өҫтөбөҙгә динебеҙ менән билдәләнгән бурыс. Өс көндән артығы саҙаҡа булып иҫәпләнә. Хатта шулай ҙа булғылай: беҙ ҡунаҡ саҡырған ваҡытта мулла һәм башҡа ҡунаҡтар сығып китеү менән шаярып: «Әйҙә, иркенләп, сәй эсеп алайыҡ әле», – тибеҙ. Иғтибар итеп ҡараһаҡ, был кешеләрҙән ҡотолдоҡ, тигән һымаҡ килеп сыға түгелме? Улар беҙҙе мәшәҡәтләгән кеүек килеп сыҡмаймы? Ҡунаҡ беҙҙең тормошҡа мәшәҡәт өҫтәнеме ни, ҡыйын булдымы ни беҙгә? Әлбиттә, улай түгел. Ҡунаҡтарҙың барлығын үҙебеҙгә ҡыйынлыҡ итеп күрергә тейеш түгелбеҙ. Һәр тантананан, һәр мәжлестән рәхәтлек, йылылыҡ алырға тейешлебеҙ.

Әгәр һеҙгә, көтмәгәндә, ауылдан шылтыратып, берәй кем, килеп етәм, тип иҫкәртһә, кәйефегеҙ ҡырылырмы ни? Әллә, билдәләнгән пландарығыҙ юҡҡа сығасаҡ, тип кәйефегеҙ төшөрмө?

Беҙгә ҡайһы ваҡыт: «Хәҙрәт, Ҡөрьән уҡытырға кәрәк ине йортҡа. Атай-әсәйҙең мәрхүм булғанынан башлап йортобоҙға Ҡөрьән уҡылғаны юҡ, Ҡөрьән ингәне юҡ», – тип әйтәләр. Улар мөмкинлектәре, ваҡыт юҡлығына, ремонт бөтмәгәненә һәм башҡа күп төрлө мәшәҡәткә һылтана. Әлбиттә, ул мәшәҡәт бер ҡасан да бөтмәй. Маҡсатҡа ирешер өсөн, улар ҡамасау түгел. Булғанына шөкөр итеп, йыйылырға мөмкинлек табып, 30-40 кеше йыймаһаң да, өсәү-дүртәүҙе саҡырып, яҡын кешеләрең менән Ҡөрьән уҡытыу, әлбиттә, бик сауаплы, хәйерле ғәмәл ул.

Килгән ҡунағың һиңә ун төрлө бәрәкәт менән килә. Һәм уның бер өлөшөн генә ашай. Әммә ҡалған туғыҙ өлөшө һинең тормошоңа, йортоңа, нигеҙеңә бәрәкәт булып ҡала. Тағы ла ниндәй бүләк менән килә һуң ҡунаҡ, беләһегеҙме? Әгәр ҙә ул һеҙгә затлы бүләк алып килер булһа, уны һеҙ тынғыһыҙлыҡ менән көтөр инегеҙ, бәлки, ҡаршы ла барып алыр инегеҙ. Мәҫәлән, йорт бирәм тиһә?! Ә беҙ белмәйбеҙ, килгән ҡунаҡ, бәлки, иң затлы йорттарҙан да ҡәҙерлерәк бүләк менән киләлер. Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә ошо ҡәҙерле ҡоло аша тормошоғоҙға бәрәкәт өҫтәй. Ә бит, уйлап ҡараһаң, был эш – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ мәшһүр хәҙисен, уның сөннәтен үтәү – тормошобоҙға тағы ла рухи яҡтылыҡ өҫтәй.

Ҡунаҡты ҡабул итергә сәйең, әҙерәк шәкәрең дә булһа, бәлки, кәнфитең дә табылыр, әҙерәк икмәгең булһа, шул етмәйме? Матур итеп һөйләшеп ултырыу үҙе бер ғүмер, тип әйтәләр беҙҙең халыҡта. Түр башында оло ғалимдар, юғары вәғәз һөйләй торған муллалар булмаһа ла, ҡәҙерле ҡунаҡ йортоғоҙҙо насар энергетиканан, ҡара көстәрҙән таҙарта. Бик һөҙөмтәле ысул был! Ысынлап та, был ысул һыналған, быуындан-быуынға бөгөнгә тиклем эшләп килә.

Күңелгә яҡын кешеләрегеҙ хәләл аш табынында ихлас күңел менән Аллаһу Тәғәләне ҙурлап йыйылған – был иң мөһиме! Был табында бер нисә аят ҡына уҡылһа, ҡыҫҡа ғына салауат әйтелһә, ябай ғына теләктәр теләп, доғалар ҡылынһа ла, был мәжлес иң матур, иң йылы, күңелгә ятышлы сара буласаҡ.

Аллаһ Илсеһе Мөхәммәд Мостафа ﷺ: «Ҡөрьән уҡылмаған йорт ташланған ҡәберлеккә тиң», – тигән. Шуның өсөн дә үҙебеҙ уҡып торғандан тыш, йортобоҙҙа, хәлдән килгәнсә, Ҡөрьән аяттары уҡытып тороу изге ғәмәлдер. Күркәм табында саҙаҡалар таратабыҙ, йәмәғәт менән доғалар ҡылабыҙ, вәғәздәр тыңлайбыҙ, һорауҙарыбыҙға яуап алабыҙ, бергә дуҫтар, туғандар, күршеләр йыйыла. Был эш ниндәй ҡануниәткә тап килмәй һуң?

Йола ғына түгел ул Ҡөрьән уҡытыу, ул бер ҙур ғибәҙәт тә, һәм беҙ уның һөҙөмтәһен бөтәбеҙ ҙә күргәнебеҙ бар. Аллаһу Тәғәлә изге ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итһен, ниәтебеҙҙе дөрөҫ ҡылһын. Амин.

 

Нурмөхәмәт хәҙрәт Нуриев,

Өфө районы

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Иғтибарымды туплай алмайым

Эштәремде даими рәүештә кисектерәм. Гел көндәлек ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр менән мәшғүлмен. Мөһим эштәрҙе гел һуңғы мәлгә ҡалдырам. Йыш ҡына эштәр йыйылып китә, уларҙы хәл иткән саҡта, ныҡ арыйым. Иғтибарымды төп эшкә йүнәлтә алмайым. Был хәлде нисек төҙәтергә? А., Наро-Фоминск ҡалаһы   Дин...


Һаҡланыу доғаһы

«Аллааһүммә әнтә Раббии ләә иләәһә иләә әнт. Ғәләйкә тәүәккәлтү үә әнтә Раббүл-ғәршил-ғәҙыым. Ләә хәүлә үә ләә ҡуүәтә илләә билләәһил-ғәлиййил-ғәҙыым. Мәә шәә` Аллааһү кәәнә үә мәә ләм йәшә`ләм йәкүн. Әғләмү әннәллааһә ғәләә күлли шәй`ин ҡадиир. Үә әннәллааһә ҡад әхәәта бикүлли шәй`ин ғилмән...


Уйлыға – уй, аҡыллыға – ишара...

355-се күҙәтеү: «Раббым һынауы» Бер саҡ кешенең күреү, ишетеү, еҫ һиҙеү, уйлау, туҡланыу, һулыш алыу ағзалары араһында бәхәс ҡупҡан. Улар, һәр ҡайһыһы, кеше өсөн үҙенең мөһим орган булыуын иҫбатларға теләп, тауыш күтәргән. Бәхәсте хәл итеү юлын да тапҡандар. Был шарт буйынса һәр орган...


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...