Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

Ғаилә йылын йомғаҡлап...

2024 йыл Рәсәйҙә Ғаилә йылы итеп иғлан ителде. Ислам динендә лә ғаилә ҙур әһәмиәтле урын алып тора. Сөнки ер йөҙөндәге бөтә тормош, дин тәғлимәтенә ҡараһаҡ, тәүге ғаиләнән – атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән әсәбеҙ Һауанан – башланған.

 

Ябраил ғәләйһис-сәләм үҙе уларға Йәннәттә никах уҡыған, шунан һуң Аллаһу Тәғәләнең Әмере, Тәҡдире менән улар ергә төшөрөлөп, ерҙә йәшәй башлаған. Быға тиклем Аллаһ Әҙәм менән Һауаны ауыр һынау менән һынаған, аҙаҡ инде атабыҙҙы Һиндостанға, әсәбеҙҙе хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстанының Джидда ҡалаһы еренә төшөргән.

Өс йөҙ йыл буйына Әҙәм ғәләйһис-сәләм менән Һауа ғаилә тормошон дауам итер өсөн бер-береһен эҙләгән. Был Аллаһу Тәғәләнән килгән оло бер һынау, ғаилә ҡәҙерен күрһәтә торған ғәләмәт бер билдә, тип әйтергә мөмкин. Сөнки тәүге кеше Йәннәттең түрендә йәшәһә лә, үҙенә күңел тыныслығы тапмаған. Фәҡәт әсәбеҙ Һауа яратылғас ҡына, күңеле урынға ултырған, йәшәү мәғәнәһе тапҡан. Аллаһу Тәғәлә Ҡөрьәндә әйтә (мәғәнәһе): «Аллаһу Тәғәләнең Барлығына дәлил: Ул һеҙгә бергә йәшәр өсөн үҙегеҙҙән үк ҡатын яратты − уның менән йән тыныслығы, тән рәхәтлеге табыр өсөн, арағыҙҙа мөхәббәт һәм рәхмәт урынлаштырҙы − никах сәбәбе менән...» («Рум» сүрәһе, 21-се аят)

Аллаһу Тәғәләнең Рәхмәте никахлы ғаиләгә генә яуа, тип әйтәбеҙ. Аллаһ Ризалығы ла никахлы ғаиләлә генә булырға мөмкин. Шуға күрә Әҙәм һәм Һауаны яратҡандан һуң Аллаһу Тәғәлә тормоштоң дауамын уларға ғаилә ҡороу, ир менән ҡатын булып йәшәү хикмәте аша тапшырған, нәҫелде дауам итергә ҡушҡан. Ул оло бер аманат һәм яуаплы вазифа! Шул вазифаны тейешенсә үтәгән әҙәмдең генә киләсәге бар.

Ғаилә ҡиммәттәрен онотһаҡ, тейешенсә белмәһәк, йәмғиәттәге ғаилә институтын баһаламаһаҡ, кешенең киләсәге юҡ, тигән һүҙ. Шуға был мәсьәләнең әһәмиәтен аңлап, Рәсәй хөкүмәте 2024 йылды Ғаилә йылы тип иғлан иткән. Был һүҙ өсөн генә түгел, йәмғиәттең бөтә ҡатламдарына, йәштәргә ғаиләнең ҡиммәтен, ҡәҙерен күрһәтер, иҫкә төшөрөр өсөн эшләнгән. Шуны онотмайса, ғаиләнең, дуҫлыҡтың ҡәҙерен белһәк ине. Яңғыҙҙар үҙ ишен, үҙ парын осратып, ырыҫ-сәғәҙәт менән тулы бәхетле ғаиләләр менән йәшәргә насип итһен ине. Илаһи әмин.

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

Өфө ҡалаһы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...