Башҡортостан – ғәзиз ватан

Башҡортостан – ғәзиз ватан

Ошо көндәрҙә Башҡортостаныбыҙҙың күп милләтле һәм күп конфессиялы халҡы Республика көнөн билдәләй. Был дәүләт һәм дөйөм халыҡ байрамы 1990 йылдың ун беренсе октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһындағы декларацияның ҡабул ителеүе менән бәйле. Ләкин, минең фекеремсә, бөгөнгө көндә был байрам бөтәбеҙ өсөн дә тик сәйәси генә түгел, ә күберәк патриотик мәғәнәгә эйә. Быуаттар буйы Ислам динен тотҡан башҡорт халҡыбыҙ өсөн дә был айырыуса мөһим, сөнки динебеҙҙең әхлаҡи ҡиммәттәр системаһында илһөйәрлек, тыуған илде һөйөү, кендек ҡаны тамған тупраҡты дошмандан һаҡлау, яҡлау үтә лә ҙур урын алып тора.

 

Тыуған ил, Ватан – ул беҙҙең ғаиләбеҙ, йорт-ҡурабыҙ, кендек ҡаныбыҙ тамған тупраҡ, һулаған һауабыҙ, эскән һыуыбыҙ, йәшәгән ауылыбыҙ, ҡалабыҙ, илебеҙ. Дөйөм тарихы, мәҙәниәте, уртаҡ теле булған халыҡты беҙ милләт тип атайбыҙ. Әҙәм балаһы милләтен һайламай. Теге йәки был милләт вәкиле булып тыуыу – Аллаһу Тәғәләнең һәр әҙәм балаһына биргән ҙур ниғмәте. Ошо ниғмәттең ҡәҙерен белеү, ҡайһы милләттән булыуға ҡарамаҫтан, тыуған телде, Раббыбыҙҙың баһалап бөткөһөҙ ниғмәте, ҡәҙерле аманаты тип белеп, быуындан быуынға, балаларға, ейән-ейәнсәрҙәргә тапшырыу – һәр иманлы кешенең вазифаһы. Балаларға дөрөҫ тәрбиә биреү, уларҙы оло Рәсәйебеҙҙә ватандаш булып йәшәүсе бөтә милләт вәкилдәрен дә хөрмәт итергә өйрәтеү ҙә илебеҙ киләсәге өсөн бик мөһим бөгөнгө көндә. Был турала Аллаһу Раббыбыҙ Ҡөрьән Кәримдең Әл-Хөжөрат сүрәһенең 13-сө аятында әйтә (мәғәнәһе): «Эй һеҙ, кешеләр! Беҙ һеҙҙе бер ир менән бер ҡатындан (Әҙәм менән Хәүәнән) яраттыҡ. Бер-береһе менән танышһын тип, һеҙҙе төрлө халыҡ, төрлө ҡәбилә иттек. Аллаһ хозурында иң хөрмәтле кеше иң тәҡүәле кеше була. Аллаһ, ысынлап та, белә, Ул хәбәрҙар!»

Был аятта Аллаһу Тәғәлә Әҙәм балаларын төрлө халыҡ, төрлө ырыу-ҡәбилә итеп яратыуының сәбәбен асыҡлай. «Бер-береһе менән танышһындар, аралашһындар өсөн», − ти, «Һуғышһындар, бер халыҡты башҡаһынан өҫтөн күреп, ҡан ҡойһондар өсөн», − тимәй.

Тимәк, Ислам динендә үҙ халҡыңды, милләтеңде һөйөү, яратыу бар, әммә уның менән артыҡ ғорурланып, башҡаларҙан өҫтөн күреү һис юҡ. Йәғни, Ислам динебеҙгә милләтселек һәм уның иң юғары дәрәжәһе нацизм һис тә хас түгел. Бөгөнгө көндә, йәғни, ватандаштарыбыҙ, яҡташтарыбыҙ махсус хәрби операция сиктәрендә нацизмдың йәйелеүенә ҡаршы йәндәрен аямай көрәшкән дәүерҙә, динебеҙҙең был әхләҡи принциптарын дөрөҫ аңлау һәм аңлатыу бик тә мөһим.

Республика көнө Башҡортостаныбыҙҙың бөтә халҡына ҡотло булһын! Аллаһ Раббыбыҙҙың туҡһан туғыҙ исеменең береһе һәм ошо гәзитебеҙҙең атамаһы булған «Әс-Сәләм», йәғни, тыныслыҡ биреүсе исеме бәрәкәтендә һуғыштар тиҙерәк туҡтаһын! Атайсалыбыҙ Башҡортостан һәм оло илебеҙ Рәсәй күге аяҙ, тыныс булһын! Мәсеттәребеҙ ғибәҙәт ҡылыусылар менән тулы булһын! Аҙандар яңғырап торһон! Ул-ҡыҙҙарыбыҙҙы, ейән-ейәнсәрҙәребеҙҙе иманлы, әҙәпле, тәрбиәле, белемле, илгә, халыҡҡа файҙалы ысын шәхестәр итеп үҫтерергә Аллаһ Раббыбыҙ Үҙе насип итһен!

 

Рамаҙан Омоҙаҡов,

Өфө ҡалаһы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...