Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ. һөйөклө әсәһенең үлеме

Бәрәкәтле бала Мөхәммәд ﷺ яратҡан әсәһе һәм ҡартатаһы Ғәбделмотталиптың хәстәре аҫтында үҫә. Малайға алты йәш тулғанда, Әминә, туғандарын күрергә һәм иренең ҡәберенә зыярат ҡылыр өсөн, Йәсрибҡа (Мәҙинә ҡалаһының боронғо исеме) барырға була.

 

Ул үҙе менән улын һәм Өммәймән исемле хеҙмәтсе ҡатынды ала. Уларҙы Ғәбдел- мотталип оҙатып ҡуя. Йәсрибта булған бер ай эсендә кескәй Мөхәммәд ﷺ быуала йөҙөргә өйрәнә, малайҙар менән күгәрсендәр осороп, уларҙың һарай көмбәҙенә ҡунғандарын күҙәтә. Мәккәгә ҡайтып барғанда, Әбүә үҙәненә еткәс, Әминә ауырып китә һәм, күп тә үтмәй, әхирәткә күсә.

Әминәнең вафатынан һуң, Ғәбделмотталип атайһыҙ һәм әсәйһеҙ ҡалған алты йәшлек ейәнен, үкһеҙ йәтим Мөхәммәдте ﷺ, үҙенә ала. Ул ейәнен бик йәлләй: Мөхәммәд ﷺ уның өсөн үҙенең балаларына ҡарағанда ла ҡәҙерлерәк була. Ғәбделмотталиптың Ҡәғбә күләгәһендә ултыра торған айырым бер урыны була, ул унда балалары менән бергәләп ултырырға яратҡан. Аталарына ихтирам йөҙөнән улдарының береһе лә уның урынына ултырырға ҡыймаған. Бәләкәй Мөхәммәд ﷺ иһә туп- тура ҡартатаһының түшәгенә менеп ултырған. Бер ваҡыт ағайҙары Мөхәммәдте ﷺ ул урындан ҡыуып төшөргәс, Ғәбделмотталип уларға: «Теймәгеҙ уға, уны бөйөк киләсәк көтә», − ти. Ул, Мөхәммәдте ﷺ эргәһенә ултыртып, башынан һыйпай, арҡаһынан һөйә, ейәне нимә эшләһә лә, ысын күңелдән ҡыуана.

Үлеме яҡынлашыуын һиҙеп, Ғәбделмотталип үҙенең улы Әбүталибҡа: «Улым, мин был ынйы бөртөгөн − Мөхәммәдте ﷺ, һиңә тапшырам. Уға атай- әсәй иркәләүен күрергә тура килмәне. Һин уны ҡара, хәстәрлек күр, һаҡла. Үҙеңде нисек яҡлайһың, уны ла шулай яҡла», − тип нығытып әйтә.

Мөхәммәдкә ﷺ һигеҙ йәш тулғанда, Ғәбтелмотталип үлеп китә. Шул көндән башлап Мөхәммәд ﷺ үҙенең бабаһы (атаһының ағаһы) Әбүталипта йәшәй башлай. Әбүталип ҡустыһының улын бик ныҡ ярата, уны үҙенең улдарынан да өҫтөнөрәк күрә. Мөхәмәдтән ﷺ башҡа өҫтәлгә ултырмай һәм һәр ваҡыт уның янында йоҡлай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?   Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.   Дин белгесе яуабы Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Ханум

Ҡамыр өсөн: 100 мл һыу 1 йомортҡа 1 аш ҡалағы көнбағыш майы семтем тоҙ он   Эслек өсөн: 500-600 г фарш 250 г ҡабаҡ 2 һуған 2-3 бәрәңге тоҙ, борос, тәмләткестәр 60 г һары май әҙерәк көнбағыш майы укроп, петрушка   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн йомортҡаны, йылы һыуҙы, семтем тоҙҙо,...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...