Сафланыу айы Рамаҙан

Сафланыу айы Рамаҙан

 

Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр һәм оҙаҡ. Тик бында ла Аллаһтың ҡөҙрәте сикһеҙ.

 

Әҙәм балаһының күңелен таҙартыу, йөрәген сафлау өсөн Раббыбыҙ тарафынан күп ниғмәттәр, изге айҙар бирелгән. Улар бер нисәү, шуларҙың иң олоһо – Рамаҙан айы.

Рамаҙан айының исемен ишетеү менән күңелгә еңеллек һирпелә. Был матур айҙа тәнде лә, йәнде лә таҙартырға мөмкинлек биргән беҙгә Раббыбыҙ. Хәҙер ғалимдар тарафынан ураҙаның организмға ни тиклем файҙалы икәнлеге өйрәнелгән, күп дәлилдәр менән иҫбатланған. Эйе, тәүлектә күпмелер ваҡыт ризыҡланмай тороп, үҙеңде тоторға, нәфсеңде тыйырға өйрәнәһең, шул уҡ ваҡытта организмға ла ял бирәһең. Ә инде ауыҙ асҡанда бер йотом һыу эсеү, һыуҙан да тәмле ризыҡ юҡ икәнен күрһәтә! Көн дә татлы ризыҡтар ашап, беҙ ҡайһы ваҡыт ябай һыуҙың да тәмен онотабыҙ икән. Тап Рамаҙан айында Аллаһ ﷻ беҙгә һыуҙың тәмен иҫкә төшөрә, Уның беҙгә биргән бөткөһөҙ ниғмәттәренә рәхмәт әйтергә, булғанына шөкөр итергә өйрәтә.

Рамаҙан айында күңелде таҙартыу – ул телеңде, уйҙарыңды тыйыу, йүгәнләү. Яман һүҙҙәр, яман уйҙар менән тотҡан ураҙаның тамсы ла файҙаһы булмаясаҡ. Шуға ла телеңде тыйыу, әйтер һүҙеңде самалап, ҡырҡ тапҡыр уйлап әйтергә өйрәнеү айы ул Рамаҙан. Хатта ғәйбәт һөйләгән кешеләр эргәһенән дә китергә кәрәк, сөнки ҡолаҡты ҡарпайтып тороп ҡына ла гонаһҡа батырға, ураҙаны боҙорға мөмкин. Беҙҙең ике ҡолаҡ, бер ауыҙ икәнен онотабыҙ – ике тапҡыр күберәк тыңларға, бер тапҡыр әҙерәк һөйләргә кәрәклекте өйрәтә Раббыбыҙ!

Хәл белешеү, мохтаждарға күберәк ярҙам итеү, фитыр биреү, зәҡәт түләү айы ул Рамаҙан. Бары тик ысын күңелдән, саф йөрәктән биргән хәйер-саҙаҡаға Аллаһтың рәхмәте лә сикһеҙ, бөткөһөҙ. Был айҙа эшләгән изгелектәрҙең сауабы ла етмеш тапҡырға күберәк яҙыла, яманлыҡтар өсөн язаһы ла шул тиклем.

Тик һуңғы ваҡыт мине бер күренеш аптырата: Рамаҙан айы етә башлаһа, телефондан таныштар, хатта бик таныш булмағандар, ғәфү үтенеп хәбәрҙәр ебәрә башлайҙар. Күп осраҡта бер үк һүрәт-хәбәрҙе барыһына ла оҙаталар. Йәнәһе лә, изге ай алдынан мине ғәфү итегеҙ. Әлбиттә, гонаһтарыңды танып, ғәфү үтенеү – изге ғәмәл. Тик гонаһтарыңды танып, Рамаҙан айында ғәфү һорармын тип, һуҙып йөрөү – хаҡ мосолманға килешмәгән ғәмәл. Сөнки Изге айға ваҡыт йыраҡ булып, ғәфү үтенеүҙе айҙар-йылдар буйы һуҙып йөрөү, күңелде өйкәйәсәк, тынғы бирмәйәсәк. Шулай һуҙып йөрөһәң, бөтөнләй ғәфү үтенеп өлгөрмәҫкә лә мөмкин: беҙҙең ваҡыт сикләүле!

Бер Рамаҙан айында ғына ла күпме мөмкинлек бирелә беҙгә күңелде таҙартып ҡалырға. Күңелдәге бер генә тапты йыуып төшөрһәк тә, йөрәктәребеҙ сафланасаҡ, Ин шәә Аллаһ. Ошо айҙа алған бәрәкәтте, тәрбиәне икенсе ураҙаға тиклем алып барып еткерергә Хоҙай һәр кемгә көс, ҡеүәт бирһен! Тик Аллаһ ризалығы өсөн эшләгән изгелектәр, яҡшы теләктәр менән үтһен бәрәкәтле таҙарыныу, сафланыу айы!

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...