Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Аллаһу Тәғәлә Үҙенең хәбибе (һөйөклөһө) булған Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмде бик күркәм, үҙенсәлекле сифаттар менән яратҡан. Беҙҙең мөхәббәтебеҙ Пәйғәмбәребеҙгә ҡарата тағы ла артһын өсөн уның ҡайһы бер сифаттарын һанап китәбеҙ.

 

Хәҙрәти Рәсүл урта буйлы, мөһабәт кәүҙәле, бик сәләмәт тәнле, киң күкрәкле, ҡуйы һаҡаллы ине. Оҙонсараҡ аҡ йөҙлө, бик матур һәм тулған ай кеүек нурлы, киң маңлайлы, ҙур ҡара күҙле, оҙон һәм ҡуйы керпекле, нескә ҡашлы, уртаса ҡалҡыуыраҡ танаулы, тештәре саф һәм ынйы кеүек аҡ һәм тигеҙ ине. Сәс һәм һаҡалы ҡап-ҡара булып, бер аҙ бөҙрәләнеп, тулҡынланып тора ине.

Йөрөгән ваҡытта киң аҙымдар менән атлап йөрөй, һис бер ваҡытта унда-бында ҡарамай. Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт мөһабәт булғанлыҡтан, тәү күргән кеше ҡурҡып китә, йәғни, Хәҙрәти Рәсүлдең мөһабәте баҫа ине. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ менән ултырҙаш булған кеше, мәжлесенә ғашиҡ булып, шатлана, ҡайғылы әҙәм булһа, бөтөн ҡайғыһын онота ине.

Хәҙрәти Рәсүлдең тауышы күркәм, һөйләшеүе мөләйем үә йомшаҡ, һүҙе ғәйәт фәсих (асыҡ) булып, һүҙҙе кәрәк ваҡытта ғына һөйләй ине. Уйнап һөйләшмәй, мәғәнәһеҙ, насар үә ярамаҫ һүҙҙәр әйтмәй, һис кемде ғәйбәт ҡылмай, һүҙ һөйләгәндә, һүҙҙәрен һанап торорға мөмкин ине. Һүҙ һөйләргә керешһә, мәжлестәге кешеләр тып-тын булып бик ихласлыҡ менән тыңлайҙар.

Хәҙрәти Рәсүл һәр кемгә, хатта дошмандарына ла асыҡ йөҙлө, татлы һүҙле булып, һис кемгә һытыҡ йөҙ менән тормай, кешеләргә әүәл үҙе сәләм биреп, күрешкәндә башлап ҡулын һуҙа. Һөйләшә башлаһа, кеше һүҙен бөтөргәнсә тыңлап тора, йәғни, уны ташлап китмәй.

Кешегә барғанда, рөхсәт һорап инә һәм “Кем бар?” тип һорағанда, “мин”, тип кенә әйтмәй, “Мөхәммәд”, тип яуап бирә ине. Мәжлестә, ҡайҙа урын булһа, шунда ултыра, һүҙ һөйләгәндә, бер кешегә генә ҡарап һөйләмәй ине.

Ниндәй ғәжәп нәмә күрһә лә, ҡысҡырып көлмәй, йылмайып ҡына ҡуя. Берәр кеше насар һүҙ ысҡындырһа, илтифат ҡылмай (иғтибар итмәй) йәки ипләп кенә улай ярамағанлыҡты аңлата ине.

Хәҙрәти Рәсүл һәр кемгә түбәнселекле булып, үҙен һис кемдән артыҡ күрмәй. Фәҡир һәм меҫкендәрҙе, йәтим ҡатындарҙы риғәйә ҡыла, йәғни, ҡайғырта, хәстәрлек күрә, уларға иғтибарлы була, уларҙың хәлдәрен һораша, уларға ярҙам итә ине.

Үҙенең эштәрен эшләтергә кеше тапһа ла, күп ваҡытта үҙе эшләй, “мин пәйғәмбәр”, тип эреләнеп тормай. Баҙарға барһа, әйберҙәрҙе үҙе күтәреп алып ҡайта, ваҡ-төйәк йорт эштәрен дә үҙе эшләргә ауырһынмай, хатта үҙ кейеменең йыртыҡтарын үҙе тегә, кейемдәрен таҙарта. Ҡул тирмәне менән он тарта, хайуандарҙы ашата һәм эсерә ине. Ҡунаҡ килһә, асыҡ йөҙ менән ҡаршы алып, ахырҙа үҙе оҙата ине.

Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт киң холоҡло, сабырлы булып, һис кемгә асыуланмай, берәүҙән дә үс алырға теләмәй, үҙенә уҫаллыҡ ҡылған, зарар килтергән кешеләрҙе лә ғәфү итә ине.

Рәсүлебеҙ бик йомарт булып, ҡулында булғанда, һис кемде буш ебәрмәй, малын ҡыҙғанмай биреп ебәреүсән ине. Ҡулына ни саҡлы мал керһә лә, һәммәһен таратып бөтөрә. Ни дәрәжәлә йомарт булғанлыҡтан, вафат булған ваҡытта бик аҙ малы ҡалды, хатта бер кейеме закладта ине.

Хәҙрәти Рәсүлдең тормошо ла уртаса булып, һис бер тәкәлләфте (исраф, әрәм-шәрәмде) яратмай, туйғандан артыҡ ашамай, ашағандан һуң Аллаһҡа шөкөр ҡыла, һуңынан ҡулын йыуа ине.

Ғүмерен һис бер ваҡытта буш үткәрмәй, Аллаһҡа ғибәҙәт ҡыла, мосолмандарға мәслихәт (файҙалы) һәм кәрәк булған эштәрҙе ҡарай, эшләгән эштәре менән маҡтанмай ине.

Ҡулында ни саҡлы малы булған ваҡытта ла, артыҡ тотонмай, артыҡ малын фәҡир һәм меҫкендәргә өләшеп бөтөрә ине.

Хәҙрәти Рәсүл паҡлыҡ һәм таҙалыҡты ғәйәт рағәйә (таҙалыҡты һаҡлай) ҡыла, кейемдәрен таҙа тота, тырнаҡтарын киҫә, сәстәрен майлап йөрөй, янында һәр ваҡыт хуш еҫ аңҡып тора.

Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт баһадир булып, ҡурҡыуҙың ни икәнен белмәй, һис бер ваҡытта ла дош-манынан ҡурҡып ҡасмай ине.

Рәсүлебеҙ Ибраһим һәм Исмәғил пәйғәмбәрҙәр кеүек Ҡәғбәтулланы яңыртыуҙа ҡатнашҡан.

 

(Дауамы бар)

 

Әғләметдин Ғәзизов,

Әминә Ноғоманова–Ғәзизова,

Сибай ҡалаһы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...