Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Әбү Бәкер Сиддиҡ тураһында

Барлыҡ пәйғәмбәрҙәрҙән һуң иң лайыҡлыһы – Әбү Бәкер Сиддиҡ . Уның исеме буйынса ғалимдар араһында төрлө фекерҙәр бар. Кемдер уның исеме Ғәтиҡ ти, әммә иң дөрөҫө булып Ғабдуллаһ исеме һанала, Әбү Бәкер – уның ҡушаматы. Атаһының исеме – Ғосман, уның Әбү-Ҡахәфәт тигән ҡушаматы булған. Әсәһенең исеме Өммө-хайр Сахр ҡыҙы (Сахр ибне Ғүмәр).

 

Әбү Бәкерҙең ата-әсәһе, бар балалары Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ваҡытында йәшәгән һәм улар барыһы ла Ислам динен ҡабул иткән. Бындай хәл бер сәхәбә менән дә булмаған.

«Ирекле ирҙәр араһынан Аллаһҡа беренсе булып Әбү Бәкер инанған, балалар араһынан – Ғәли, ҡатындар араһынан – Хәдижә, азат ителгәндәр араһынан – Зәйд ибне Харис, ҡолдар араһынан – Билал», – ти шәйех Тәҡиүтдин.

Әбү Бәкерҙең иң маҡтауға лайыҡлы сифаттарының береһе – ул бөтөн мөлкәтен Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ тотонған.

Ибне Ғүмәрҙән еткерелгәнсә: «Мин Пәйғәмбәребеҙ ﷺ менән ултырғанда, уның эргәһендә Әбү Бәкер бар ине. Ул өҫтөнә плащ һымаҡ итеп абая ябынған. Күкрәге эргәһендә элмәк урынына бер таяҡса тора ине.

Шул саҡта ергә Ябраил фәрештә төшә лә: «Был нимә ул? Мин Әбү Бәкерҙе тик плащта ғына күрәм», – тип өндәшә. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ул Мәккәне алыр алдынан үҙенең мөлкәтен миңә сарыф итте», – ти.

Шунан Ябраил әйтә: «Ысынында, Бөйөк һәм Ҡөҙрәтле Аллаһу Тәғәлә уны сәләмләй һәм, Әбү Бәкерҙән: «Фәҡирлектә һин Минән ризаһыңмы?» – тип һора, ти. Шунан Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Йә, Әбү Бәкер, Аллаһу Тәғәлә һине сәләмләй һәм һинән: «Һин фәҡир сағыңда Минән ризаһыңмы әллә риза түгелһеңме?» – тип һорай.

«Нисек мин Раббымдан риза була алмайым. Мин Раббымдан ризамын», – тип өс тапҡыр ҡабатлай Әбү Бәкер .

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Әбү Бәкерҙе ныҡ хөрмәт иткән һәм ҡәҙерләгән. Сәхәбәләргә уның юғары дәрәжәһе тураһында белгерткән һәм уны ҡалғандар алдында маҡтаған.

Аллаһ Рәсүле ﷺ үҙенең урынына намаҙҙа уны ҡалдырыр булған.

Шулай уҡ Әбү Бәкер мәмерйәлә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ юлдашы булған һәм унан һуң тәүге хаҡ хәлифә булған.

Ул ике йыл дауамында хәлифәт менән идара итә. Шунан хижри буйынса 13 йылда вафат була. Уға 63 йәш була. Уның барлыҡ сифаттарын һәм баһаһын был бәләкәй күләмле китапта һанап бөтөп булмай.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан.

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ТӘРЖЕМӘ ИТТЕ

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...