Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Ғабдуллаһтың Әминәгә өйләнеүе

Ғабдуллаһ бәлиғ булғас, атаһы уға иң яҡшы кәләш һайлай. Ул Ғабдулманафтың улы Үәһбтең ҡыҙы Әминә, саф ҡорайыш нәҫеленән иң аҫыл һәм тыйнаҡ ҡыҙ була. Ҡорайыштар уның атаһы Үәһбте ныҡ хөрмәтләйҙәр һәм ололайҙар. Ул Бану Зөһәр ҡәбиләһенең башлығы була. Ғабуллаһ Әминә менән бер аҙ йәшәгәс, Шәм яҡтарына юллана. Ул ваҡытта уның ҡатыны ауырлы булған була. Әммә атаһына үҙенең улын күрергә насип булмай: Шәмдән ҡайтып килгәндә, Ғабдуллаһ егерме биш йәшендә Йәсрибтә мәрхүм була.

 

Абраханың ғәскәрен юҡ итеү

Йәмәндәге Эфиопия импера-торының наместнигы Абрахаға бөтөн тирә-яҡтағы ғәрәптәрҙең Мәккәләге Ҡәғбәгә зыярат ҡылыуы тураһында билдәле була. Ул артабан Санала ҙур сиркәү төҙөй һәм бар халыҡ алдында бынан ары хажды Санаға килеп үтәргә ҡуша. Быны Кинана ҡәбиләһенән бер ғәрәп ишетеп ҡала, шунан ул төнөн сиркәүгә инеп, уның стеналарын нәжескә буяп сыға. Был турала Абраха белеп ҡалғас, асыуынан етмеш меңлек ғәскәр йыйып, Мәккәгә барып Ҡәғбәне емерергә була. Юлында осраған ерҙәрҙе яулап һәм талап, ғәскәр Мәккәгә яҡынлаша. Ҡорайыштар һәм Мәккә тирәһендәге башҡа ғәрәптәр, ҙур әрмегә ҡаршы тора алмаҫтарын белеп, тауҙарҙа йәшенәләр. Абраханың һалдаттары урындағы халыҡтың малын ҡыуып алып китә башлай. Шул малдар араһында Ғабделмотталиптың ике йөҙ дөйәһе лә була. Быны белгәс тә, ул, малдарын кире ҡайтарыу буйынса һөйләшеп, килешер өсөн, Абрахаға осрашыуға бара. Әммә наместник: «Мин һеҙҙең Ҡәғбәгеҙҙе емерергә килдем. Ә һин уны яҡлар урынына, миңә үҙеңдең дөйәләреңде юллап килгәнһең!» – ти. «Мин – дөйәләрҙең хужаһы, Ҡәғбәнең үҙ Раббыһы бар. Ул уны һаҡлаясаҡ», – тип яуап бирә Ғәбделмотталип. Абраха тәкәббер рәүештә уға берәү ҙә ҡаршы тора алмаясағын белдерә, әммә Ғәбделмотталипҡа дөйәләрен кире ҡайтара.

Мина менән Мөздәлифә араһындағы Мөхәссар тигән урынға Абраханың ғәскәре барып еткәс, алда барған ҙур хәрби фил ҡапыл туҡтап, сүгә. Уны Мәккә яғына нисек кенә ҡыуып, хатта туҡмап ҡарамаһындар − ул урынынан ҡуҙғалмай.

Шунан Аллаһ ҡушыуы буйынса диңгеҙҙән Әбәбил тигән ҡош өйөрө күренә. Һәр ҡош борсаҡ дәүмәлендә өс таш алып килә: береһе – суҡышында, ҡалған икеһе тәпәйҙәрендә була. Улар Абраханың ғәскәренә ташлы ямғыр яуҙыралар. Һәр таш баҫҡынсыларҙың башын үтәләй тишеп, табанынан килеп сыға. Шулай итеп, ғәскәрҙең күп өлөшө ҡырыла. Абраха менән тере ҡалғандар ҡасып китәләр. Әммә ҡайтып барған саҡта, ҡурҡыныс ауырыу ҡалған ғәскәрҙе лә юҡҡа сығара. Баҫҡынсыларҙың ағзалары тәндәренән бүленә башлай. Был ваҡиға тураһында изге Ҡөрьәндең бер сүрәһендә иҫкә алына.

Шул йылды ғәрәптәр, Мәккәгә һөжүм итеүҙән баш тартҡан хәрби фил хөрмәтенә, Фил йылы тип атайҙар. Ошо ваҡиғаларҙан һуң ике йыл үткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ донъяға килә.

 

 (Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...