Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Аллаһтың Һөйөклөһөнә ﷺ утыҙ биш йәш тулғанда, ҡорайыштар Ҡәғбәне ҡайтанан төҙөргә ҡарар ҡыла. Ибраһим пәйғәмбәр  тарафынан эре таштарҙан һалынған бина ташҡын һыуҙар ағымынан бик ныҡ зыянлана, стеналарында ярыҡтар барлыҡҡа килә. Оҙаҡ икеләнгәндән һуң уны Ибраһим пәйғәмбәр  һалған нигеҙенә тиклем һүтәләр. Нигеҙендәге дәү таштарҙың береһен ҡуҙғата башлағас, бөтә Мәккә ҡалаһы һелкенә. Һәм ҡорайыштар нигеҙҙе элеккесә ҡалдырырға ҡарар итә.

 

Мәккә кешеләре Ҡәғбәне төҙөргә фәҡәт хәләл юл менән табылған таҙа аҡсаларҙы ғына файҙаланырға хәл итә. Артабан эштәр Мәккәлә йәшәүсе ырыуҙарға бүлеп бирелә. Һәр ырыу Ҡәғбәне күтәреүгә төҙөлөш материалдары йыя. Мөхәммәд тә ﷺ үҙенең ырыуҙаштары менән бергә таш ташый. Бөтә кәрәк-яраҡтарҙы йыйып бөткәс, мәккәләр Ҡәғбәне тергеҙеү эшен башлап ебәрә: ир-егеттәр таш күтәрә, таш һала, ҡатындар иҙмә әҙерләй.

Әммә стенаға Ҡара Ташты беркетеүгә барып еткәс, эш туҡтап ҡала. Биш көн буйы ҡыҙыу бәхәс бара, сөнки һәр бер ырыу, был дәрәжәле вазифаны башҡарырға үҙенең вәкиле лайыҡлы, тип иҫәпләй. Ниһайәт, эш ҡан ҡойошҡа барып етә яҙғас, Әбүүмәй ырыуының аҡһаҡалы әбү Муғира тәҡдим индерә: «Йәмәғәт, кем беренсе булып ошо ишек аша Ҡәғбә ихатаһына килеп инә, шул кеше беҙҙең бәхәсте хәл итһен». Барыһы ла ризалаша. Аллаһ ихтыяры менән ҡапҡанан Мөхәммәд ﷺ килеп инә. Кешеләр шатланып, был кешегә ышанып була, ул − Әмин (ышаныслы), уның ҡарарын бер һүҙһеҙ ҡабул итәсәкбеҙ, тиҙәр. Бәхәсләшеүселәрҙе тыңлап бөткәс, буласаҡ Пәйғәмбәр ﷺ ҙур туҡыма киҫәге килтереүҙәрен һорай. Уны йәйеп, өҫтөнә Ҡара Ташты һала һәм ырыуҙарҙың вәкилдәренә, туҡыманың ситтәренән тотоп, Ҡара Ташты стенаға күтәрергә ҡуша. Ә инде уны элекке урынына Аллаһ Һөйөклөһө ﷺ үҙе урынлаштырып ҡуя.

 

Ҡорайыштар Ҡәғбәне яңыртып төҙөгәндә, буласаҡ Пәйғәмбәр ﷺ башҡалар менән бергә таш ташый. Бүтәндәр ташты яурындарына күлдәктәре аша һалып күтәрә. Мөхәммәд ﷺ иһә яланғас яурынына һала. Быны күреп, Мөхәммәдтең ﷺ атаһы менән бер туған ағаһы Ғәббәс: «Күлдәгеңде сисеп, яурыныңа һал», − ти. Мөхәммәд ﷺ күлдәген сисергә тотона, шул ваҡытта кәүҙәһенең түбәнге өлөшө асыла башлай. Шул мәлдә үк ул аңын юя. Һуңынан Ғәббәстең:»Һиңә ни булды?» − тигән һорауына ул: «Мин күктән: «Эй, Мөхәммәд ﷺ, изарыңды бәйлә», − тигән тауышты ишеттем, − тип яуап биргән. Ғаләмдәр Раббыһы буласаҡ Пәйғәмбәрҙе ﷺ шулай ҡурсалаған.

 

 

 

Был ваҡытта төҙөлөш өсөн әҙерләнгән хәләл йыйым бөтә, һәм Ҡәғбәнең майҙаны алты метрға бәләкәйерәк килеп сыға. Элекке Ҡәғбә урынына ҙур булмаған ярым түңәрәк стена төҙөп ҡуялар − был ошо урындың да Ҡәғбәгә ҡарағанын күрһәтеүсе билдә була. Хәҙер был урын «Исмәғил ташы» («Хиджр Исмәғил») тип атала. Стенаның бейеклеге 15 метрға еткәс, уның эсенә алты бағана ултырталар һәм Ҡәғбә бинаһының башын ябып ҡуялар. Быға тиклем Ҡәғбәнең бағаналары ла, ҡыйығы ла булмай.

Тергеҙелгән Ҡәғбәнең бинаһы квадрат рәүешендәрәк була. Диуарҙарҙың (стеналарҙың) бейеклеге − 15, оҙонлоғо − 12 һәм киңлеге 10 метрға етә. Ә Ҡәғбә эсенә рөхсәт бирелгән кешеләр генә инһен өсөн, унда 2 метрлыҡ ишек ҡуйыла.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Пәйғәмбәрлектең ун икенсе йылы. Рәжәб айының 22-се төнөндә Ябраил фәрештә, Бураҡ тигән Ожмах атын алып, Пәйғәмбәр ﷺ артынан килә. Мөхәммәд ﷺ, Бураҡҡа атланып, Ябраил оҙатыуында, күҙ асып йомғансы Иерусалимда була. Улар, Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ﷺ тиклем үк табыныу урыны булған Әл-Аҡса мәсете янына...


Шайтан яҙмалары

Аллаһ исеме менән... Һеҙҙең арала Әтиә менән дуҫ булғандар бармы ул? Булһа, әйтегеҙ уға, шул тиклем итеп теңкәмде ҡоротмаһын әле. Бөгөн миңә уның тәртибе һис кенә лә оҡшаманы. Ниндәй генә эшкә тотонмаһын: «Мәрхәмәтле һәм Рәхимле Аллаһ исеме менән башлайым», – ти ҙә торасы. Ул...