Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәдтең Зәйд ибне Харисты уллыҡҡа алыуы

 

 

Кәлби ырыуынан Харис улы Зәйд әсәһе менән Шәмгә туғандарына барырға сыға. Юлда уларҙы юлбаҫарҙар әсиргә ала. Улар Зәйдте Указ тип аталған данлыҡлы ғәрәп баҙарында һатып ебәрә. Уны дүрт дирһәм аҡсаға Хәҙисәнең туғаны Хәким ибне Хизам һатып ала һәм Хәҙисәгә бүләк итә. Хәҙисә иһә, үҙ сиратында, уны үҙенең иренә бүләк итә.

 

Мөхәммәд ﷺ Зәйдте шунда уҡ ҡоллоҡтан азат итә һәм уға үҙҙәрендә йәшәргә рөхсәт бирә, сөнки малайҙың барыр урыны булмай. Зәйд, Мөхәммәдтең ﷺ үҙенә яҡшы мөнәсәбәтен һиҙеп, тиҙ арала уға эҫенә. Ул был ғаиләлә бер ниндәй кәмһетелеү һиҙмәй һәм бөтә күңеленән уларҙы ярата.

Улының яҙмышы тураһында хәбәр Харисҡа барып етеү менән, атай кеше үҙенең ҡустыһы менән Мәккәгә килә. Харис Мөхәммәдкә ﷺ: «Эй, ҡорайыштарҙың хөрмәтле кешеһе, күпме аҡса һораһаң да − түләйем, улымды миңә ҡайтар», − ти. Хәбибуллаһ ﷺ (Аллаһтың Яратҡаны) ихтирам һәм яғымлылыҡ менән: «Әгәр Зәйд һеҙҙең менән ҡайтырға теләй икән − уның ихтыярында. Мин уны тотмайым. Ә аҡса миңә кәрәкмәй», − ти. Шунан Зәйдкә: «Һине алырға килгәндәр. Теләйһең икән, улар менән китә алаһың, әгәр минең менән ҡалырға теләһәң, ҡал», − ти. Зәйд иһә: «Һеҙ минең өсөн атай ҙа, ағай ҙа булдығыҙ. Мин һеҙҙе бер кемгә лә алыштырмайым», − ти. Зәйдтең атаһы улына үпкәләп: «Һин үҙеңдең ата-әсәңде ят ерҙәге ҡоллоҡҡа алмаштыраһыңмы?» − ти. «Атай, − ти Зәйд, − Мөхәммәд миңә ныҡ һәйбәт мөнәсәбәттә, ул бик кешелекле, һәм мин уны ташлай алмайым», − ти. Шулай итеп, Зәйд үҙенең яратҡаны− Мөхәммәд ﷺ менән ҡала.

Бер ваҡыт Пәйғәмбәр ﷺ Зәйдте Ҡәғбәгә алып килә һәм унда йыйылған халыҡҡа: «Шаһит булығыҙ: Зәйд − минең улым. Ул − минең вариҫым», − ти. Шунан һуң уны, Зәйд ибне Мөхәммәд (Мөхәммәд улы Зәйд), тип йөрөтә башлайҙар.

Әммә һуңыраҡ, Аллаһ, улды үҙ атаһының исеме менән атарға ҡушып, Ҡөрьән аяты ебәргәс, Зәйдкә яңынан, «Зәйд ибне Харис» тип, үҙ атаһының исеме менән өндәшә башлайҙар.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...